گەنجینەیێن میراتێ زارەکی یێ ئاشووری: راوێ وەک سترانا زارەکی
DOI:
https://doi.org/10.26436/hjuoz.2026.14.2.1760الكلمات المفتاحية:
راوێ، میراتێ زارەکی، سترانگۆتنا زارەکی، ئەدەبیاتا ئاشووری، پارچە هۆزانالملخص
ئەڤ فەکۆلینە لسەر دەستپێکێن زوی یێن ئەدەبیاتا ئاشووری یا نەنڤیساییە، کو د بنەرەت دا وەک نڤێژ و سروودێن پەرستکرنێ و دوعاکرن ژ خوداوەندان سەرهلدایە. ئەڤ میراتە یێ هاتییە ڤەگوهاستن بشیوەکێ زارەکی ب رێکا نفشان و پاراستنا سرۆشتێ خۆ یێ فولکلوری کرییە دەرڤەى چوارچۆڤێ کەلتوورێ فەرمی یی نڤیسایی، داکو بهێتە فەگوهاستن پاشی بۆ سترانان کو دهێنە ئەنجامدان د گێرانا ئاهەنگان و هەلکەفتێن جڤاکی دا. سترانگۆتنا نەریتی کو دهێتە نیاسین ب راوێ (Rawe) دهێتە هژمارتن وەک بەرزترین نموونەیێن ئەڤی میراتی، کو هێشتا یێ هاتییە پاراستن دناڤ ئاشووریان دا ل دەڤەرێن تخوما و تیارێ و بەروار. ئەڤ سترانگۆتنە بینینێن گرنگ دابین دکەت لدۆر ژیانا جڤاکی و سۆزداری بۆ ئاشوورییان ل چیایێن ئاشوور، کو دۆرهێلێن زمانناسی و سەربۆرەیی رەنگڤە ددەت کو یێن هاتینە چەسپاندن د ناسنامە و دیرۆکا وان دا. سەرەراى دیتنا بەرتەنگ بۆ راوێ کو زۆربەى جاران دهێتە وەسفکرن وەک سترانگۆتنەکا سۆزداری بتنێ، لێ د بنەرەت دا رامانێن ئەدەبی یێن کویرتر بخۆڤە دگریت. ئەو سەرەدەریێ دگەل تەوەر و بابەتێن وەکی وێرەکیێ و زەلامینیێ دکەت، دیسان پەیوەندی دگەل سرۆشتێ، حەسرەت بۆ وەلاتی، و سەربۆرێن دەربەدەرێ. ب رێکا کۆپلێ یێن کورت، خەلکێ گوندان شیان دەربرینێ ژ هەست و سۆز و هزر و بیرێن خۆ یێن کویر بکەن بشیوەکێ چڕ و کورت. سترانێن راوێ هێشتا نوینەراتییا شێوەیەکێ هۆنەری و کەلتووری یێ سەرەکی دکەن، و پێدڤییە بهێنە پاراستن و ڤەگوهاستن. هەژی ئاماژەپێدانێیە هەروەسان کو خالێن وەکهەڤبوونێ یێن هەین دناڤبەرا راوێ و سترانێن فولکلوری یێن گەلێن دیتر دا، زێدەباری گرنگیدانا ڤەکۆلەرێن بیانی ب خواندنا وێ. ئارمانجا ئەڤێ ڤەکۆلینێ بەشداریکرنە د تیشک ئێخستن لسەر ئەڤێ سترانگۆتنا میراتی زێدەباری پاراستنا ڤی میراتێ تایبەت ژ ژناڤچوون و بەرزەبوونێ برێکا بەلاڤکرن و خواندنا وێ، داکو هەر بمینیت چرایەکێ رۆناکبیر د میراتێ کەلتووری یێ ئاشوورییان دا. بە بەکارهێنانی ڕێبازێکی کوالیتاتیڤ، ئەم توێژینەوەیە ژمارەیەکی زۆر لە هۆنراوەکانی راوێ شیکردنەوە کردووە کە لەلایەن دەس کەس، بە تەمەنێن نێوان 50 تا 70 ساڵ، کە لدهۆک و هەرێمی کوردستان دەژین، پێشکەش کراون. نزیکەی 700 هۆنراوی ئاشووری لە ئەم بەشداربووانە کۆکراونەتەوە. ئەنجامەکان ئەوە پیشان دەدەن کە هۆنراوەکانی راوە تەنها هۆنراوی عاشقانە نین، بەڵکو بابەت و مەبەستیان جیاوازە، و بۆ دەربڕینی حەسرەت بۆ نیشتمان، شەجاعت، و وەسفکردنی جوانی سرووشت بڵاودەبن.
التنزيلات
المراجع
Asheetha, O. M. (1992 ). Humasa D’ Gilgaish. Church of The East Printing Press, Baghdad.
D- Beth Benjamin. D. D. (1998) Zmiratha D Rawatha. Chicago.
Daniel, W. (1961). Katina Gabara. Assyrian youth cultural society press, Iran.
Gewargis, O. M. & Kasrayta. S. Y. K. (1998). Bahare d Qeenatha – Rawe-. Al - Maghrib for printing, Baghdad.
Mansour, A. (2000). Surat Almaraa fi shi’r Abdul Raheem Umar- Diraset Muqarana Naqdiya. Al Mua’sasa Alarabiya Lildirasat w’ Al Nashr, Beirut.
Minah. H. (1982) Hawagis fi Al Tajruba Al Riwa’iya . House of Arts, Beirut.
Pennacchietti, F. (1985-1986.) “Zmiryata – D – Rawe”, Journal of the Assyrian Academic Society, USA.
Pethyon D beth Gollo. Z. M. (2001). Peli’tha ‘Mathla’ D Zawne Aweere. Sydney-Australia.
Roux, G. (1984). Al Iraq Al Qadeem. Translated by: Hussain Alwan, Dar Al Huriya, Baghdad.
Saeed, Kh. (1984). Ma’alim min Hadharat Wadi Al Rafidain. 1st. ed., Menshurat Kuliat Aladab we Al Aulum Al’insaniya Bi Aldar Al Beidhaa, Alnajah Al Jadeeda Press, Al Dar Al Beidhaa’.
Saggs, H. (1999). Adhamat Ashur. translated by: Amer Sulaiman, The Iraqi Scientific Academy, Baghdad.
Shaheen, Sh. (2010). Alaql fi Almujtama’ AL Iraqi bain Al Estoorah w’Altareekh -Mashroo’ Alkuf. 1st. edition, Al Tenwir Liltiba’a w’ Alnashir w’ Altawzi’, Beirut
Weibel, C. (2011). Surma Khanim (1883-1975). Translated by: Nafi’ Tousa, Al Atlas com. for limited publications, Baghdad.
Youkhana, E. B. (1987). Mordina Atouraya magazine. Vol. 4, No. 16, Baghdad.
Youkhana. Rev. E. (1998). Min Al Mauruth Al Ashuri, Zmiratha d Rawe. Sweden.
التنزيلات
منشور
كيفية الاقتباس
إصدار
القسم
الرخصة
الحقوق الفكرية (c) 2026 Susan Yousif Qasreita, Efrem Yildiz Sadak
هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
يوافق المؤلفين الذين ينشرون في هذه المجلة على المصطلحات التالية
[CC BY-NC-SA 4.0] يحتفظ المؤلفون بحقوق الطبع والنشر ومنح حق المجلة في النشر الأول مع العمل المرخص له بموجب ترخيص مشاع المبدع للإسناد
الذي يسمح للآخرين بمشاركة العمل مع الإقرار بحقوق التأليف والنشر الأولي في هذا مجلة
مكن للمؤلفين الدخول في ترتيبات إضافية منفصلة للتوزيع غير الحصري للنسخة المنشورة من المجلة، مع الإقرار بإصدارها الأولي في هذه المجلة
يسمح ويشجع المؤلفين على نشر عملهم عبر الإنترنت
