هەلوەشانا وێ باوەریا خەلەت یا بەرێتانیا وەک "وەلاتێ خەونا" د شانوویا "لیڤ تەیکینگ" یا وینسوم پینوکێ

المؤلفون

  • ئادار تاهر بەحری بەشی زمانی ئینگلیزی، کۆلێژی زانستە مرۆییەکان، زانکۆی زاخۆ، هەرێمی کوردستان- عێراق.
  • امل محمود بەشی زمانی ئینگلیزی، کۆلێژی زانستە مرۆییەکان، زانکۆی زاخۆ، هەرێمی کوردستان-عێراق.

الكلمات المفتاحية:

وینسوم پینوک، لیڤ تەیکینگ، تیۆریا پشتی، کۆلۆنیالیزمێ، کۆچبەری، دیاسپۆرا، ژدەستدانا هیڤیێ، ناسنامە، رەگەزپەرستی

الملخص

ئەڤ ڤەکۆلینە یا دەربارەی شانۆگەریا وینسۆم پینۆک یا ب ناڤێ "لیڤ تەیکینگ" (١٩٨٧)، کو تێدا گەلەک بابەتێن گرنگ هەنە سەبارەت کۆچبەری، رەگەزپەرستی، هەژاری، و قەیرانا ناسنامەیێ. لێ، شرۆڤەکرن زێدەتر دچیتە سەر بێ هێڤیبوونا تال یا کۆچبەرا جامایکی ئەنید و خێزانا وێ ل بەریتانیا. ئەڤ راستیا تال ب شێوەیەکێ بنەرەتی  هاتە گوهۆرین  سەبارەت هزرێن وان یێن بەرێ ئەوا کو تیدا بەریتانیا وەک وەلاتێ خەونان دانابو، کو هەمی نەخوەشی و هەژاریا مرۆڤی تێدا بدوماهیک دهاتن. گەنگەشەیا د ڤێ ڤەکۆلینێ دا هەول ددەت روهنکرنێ  بدەتە سەر وێنەکێشانا پینۆک بۆ ئاستەنگێن ئالۆز و پر لایەن یێن کو ئەنید و ئەندامێن خێزانا وێ  تێدا دژین. بۆ ماوێ  گەلەک سالان، ئەنید و کچێن وێ رویبەری ئاستەنگێن دارایی، جوداکرنا رەگەزی، و قەیرانێن ناسنامەیێ دبن لجهەکێ  کو ئەو  وەک نیشتمانێ خۆ یێ نوی دبینن، بەریتانیا. ئەنید کۆچ دکەت بۆ ئنگلتەرا ب هیڤیا ژیانەکا باشتر، لێ راستیا تال یا کۆچبەریێ ئەوا کۆ دیار دبیت د کارێن کێم-مووچە، ژیانا بها-گران، و جوداکرنا رەگەزی دا، هێدی هێدی خەونێن وێ یێن دەربارەی بەریتانیا وەک وەلاتێ خەونان ژ ناڤ دبەت. ئەڤ بێ هێڤیبونە  دگەل بەریتانیا، و دگەل زەحمەتیا ئابووری، تەنهابوونا هەستی و کەلتووری یا کۆچبەران ز ێدەدکەت، چونکی خەونێن وان دکەڤنە ناڤ ناکۆکیێ دگەل راستیا تال یا ئەزموونێن وان یێن رۆژانە یێن زەحمەت. چوارچوڤێ میتۆدۆلۆجی یێ کو د ڤێ ڤەکۆلینێ دا هاتیە بکارئینان تیۆریا پشتی-کۆلۆنیالیزمێ یە. ڤەکۆلین چەمک و تێگەهێن  دیسپلینا پشتی-کۆلۆنیالێ بکار دئینیت دا کو بشێت ڤەکۆلینێ ل سەر بابەتێن گرنگ یێن ڤێ شانۆگەریێ بکەت. ژ ناڤ کەسایەتیێن سەرەکە د دیسپلینا ئەدەبی یا پشتی-کۆلۆنیالێ دا ئێدوارد سەعید (١٩٣٥-٢٠٠٣)، فرانز فانۆن (١٩٢٥-١٩٦١)، و هۆمی بابا (١٩٤٩-) هەنە. شرۆڤەکرنا شانۆگەریێ مفای ژ چەمکێن تایبەت یێن کو سەعید د کتێبا خۆ یا ناڤدار "رۆژهەلاتناسی" (١٩٧٨) دا وەردگریت. ژ ناڤ هزرێن گرنگ، سەردەستیا کۆلۆنیالیستێن سپی و چەوساندنا هۆڤانە یا دەولەمەندی و زەنگینیا کۆلۆنیان هەنە، کو خەلکێ وان د بارودۆخێن لاواز دا دهێلن. زێدەباری ڤێ چەندێ، ئەڤ چوارچوڤا میتۆدۆلۆجی رێ ددەت کو ڤەکۆلین لسەرهەستا کێمبوونێ یا کو کۆچبەرێن رەش ژ بەر رەنگێ پیستێ خۆ دژین، بهێتەکرن. ئەڤ هزرا گرنگ ب بەرفرەهی هاتیە گەنگەشەکرن ژ لایێ فانۆن ڤە د گەلەک کتێبێن وی دا وەک "پیستێ رەش، ماسکێن سپی" (١٩٥٢) و "خاکا دامایی" (١٩٦١). د "جهێ کەلتوورێ" (١٩٩٤) دا، ناسناما هایبرید تشتەکێ دی یێ گرنگە کو ژ لایێ رەخنەگرێ پشتی-کۆلۆنیالێ هۆمی بابا ڤە هاتیە روونکرن. ڤەکۆلین سوود وەردگریت ژ گەنگەشەیا بابا دەربارەی کێشەیێن ناسنامەیێ دەمێ ڤەکۆلینا هەستا نامۆبوون و بێگانەبوونێ دکەت یا کو کەسایەتیێن ڤێ شانۆگەریێ هەردەم پێ دئێشن. ئەڤ هەستە وان نەچار دکەت کو خۆ وەک بیانی ببینن د وی جهی دا یێ کو وان ب شاشی دزانی وەک وەلاتێ وان یێ نوی.

المراجع

References

Achebe, C. (2016). An image of Africa: Racism in Conrad's heart of darkness. Massachusetts Review, 2016, 57(1), pp. 14–27. https://doi.org/10.1353/mar.2016.0003

Bhabha, H., K. (1994). The location of culture. Routledge. https://ia802702.us.archive.org/23/items/TheLocationOfCultureBHABHA/the%20location%20of%20culture%20BHABHA.pdf

El Sherbini, A. A., Abd El-Hady, M., & El-Auoty, E. A. W. N. (2023). A postcolonial feminist reading of winsome Pinnock’s leave taking. Journal of Pharmaceutical Negative Results. https://www.pnrjournal.com/index.php/home/article/view/6012

Fanon, F. (1963). The wretched of the earth (C. Farrington, Trans.). Grove Press. (Original work published 1961) https://monoskop.org/images/6/6b/Fanon_Frantz_The_Wretched_of_the_Earth_1963.pdf

Fanon, F. (2008). Black skin, white masks. (C. L. Markmann, Trans.). Pluto Press. (Original work published 1952) https://monoskop.org/images/a/a5/Fanon_Frantz_Black_Skin_White_Masks_1986.pdf

Goddard, L., Matura, M., Kay, J., Pinnock, W., Williams, R., Kwei-Armah, K., & Agbaje, B. (2011). The Methuen drama book of plays by black British writers. Methuen Drama.

Hagen‐Zanker, J. (2008). Why do people migrate? A review of the theoretical literature. Maastricht Graduate School of Governance Paper No. 2008/WP002. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1105657

Mohamed, D. A. E. (2019). Black feminism in a twentieth-century British play. Majalta Kuliyat al-Adab-Jamiat Hilwan [Journal of the Faculty of Arts- Hilwan University], 49(1), 1-24.‎ https://journals.ekb.eg/article_167121.html

Mohammed, J. A., & Mahmud, S. I. (2022). " They don't imagine how we live over here": A study of black migrant's sense of ambivalence and in-betweenness in winsome Pinnock's leave taking. Zanco Journal of Human Sciences, 26(6), 370-379. https://www.iasj.net/iasj/download/464960e9ac08aa57

Ngeh, A. T., & Nalova, S. M. (2023) Cross cultural encounters and diasporic sullenness: A study of Imbolo Mbue’s behold the dreamers and Chimamanda Ngozi Adichie’s americanah. Cameroon Journal of Studies in the Commonwealth (CJSC). https://camerooncommonwealthjournal.com/storage/uploads/cameroon_commonwealth_journal29.pdf#page=124

Ngugi, T. (1994). Decolonising the mind the politics of language in African literature. Zimbabwe Publishing House (Pvt.) Ltd. (Original work published 1987) https://marxistnkrumaistforum.files.wordpress.com/2013/12/wa-thiong_o-decolonising-the-mind-the-politics-of-language-in-african-literature.pdf

Nowrouzi, T., Faghfori, S., & Zohdi, E. (2015). In search of equality: A dream deferred for African Americans in a raisin in the sun. Theory and Practice in Language Studies, 5(11), 2269-2276. http://academypublication.com/issues2/tpls/vol05/11/10.pdf

Öğünç, B. (2016). Constructions of new Britishness in Winsome Pinnock’s talking in tongues, mules, can you keep a secret? And one under. [Doctoral dissertation, University of Hacettepe]. Hacettepe Digital Archive. https://openaccess.hacettepe.edu.tr/handle/11655/3621

Öğünç, B. (2018). Formation of collective memory in Winsome Pinnock’s leave taking. In k. Kaya (Ed.), Bati edebiyatinda bellek [Memory in Western Literature], (24-47). Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Matbaası [Sivas Cumhuriyet University Press]. https://www.researchgate.net/profile/Goerkem-Nese-Senel/publication/329311701_DECONSTRUCTING_THE_MEMORY_OF_A_DYSTOPIA_TRACING_ECOFEMINIST_REFLECTIONS_WITHIN_THE_HANDMAID'S_TALE/links/5c01275492851c63cab0e820/DECONSTRUCTING-THE-MEMORY-OF-A-DYSTOPIA-TRACING-ECOFEMINIST-REFLECTIONS-WITHIN-THE-HANDMAIDS-TALE.pdf

Osborne, D. (2006). Writing black back: An overview of black theatre and performance in Britain. In D. Godiwala (Ed.), Alternatives within the mainstream, (pp. 61-82). Cambridge Scholars Press. https://research.gold.ac.uk/id/eprint/1072/

Pinnock, W. (2018). Leave taking. Nick Hern Books. (Original work published 1987)

Pinnock, W. (2018). Tituba. Nick Hern Books.

Pinnock, W. (2022). Reclaiming Tituba: what the crucible left out. The Yale Review, 110(4), 104-118. https://muse.jhu.edu/pub/1/article/873845/summary

Said, E., W. (1979). Orientalism. A Division of Random House. (Original work published 1978) https://monoskop.org/images/4/4e/Said_Edward_Orientalism_1979.pdf

Said, E., W. (1994). Culture and imperialism. A Division of Random House, Inc. (Original work published 1993) https://monoskop.org/images/f/f9/Said_Edward_Culture_and_Imperialism.pdf

Young, H. (2023). Migratory blackness in leave taking and Elmina’s kitchen. In Y. Meerzon & S.E. Wilmer (Eds.), The Palgrave handbook of theatre and migration, (pp. 131–141). Palgrave Macmillan. https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/978-3-031-20196-7.pdf

منشور

2025-03-31

كيفية الاقتباس

بەحری ئ., & محمود ا. (2025). هەلوەشانا وێ باوەریا خەلەت یا بەرێتانیا وەک "وەلاتێ خەونا" د شانوویا "لیڤ تەیکینگ" یا وینسوم پینوکێ. مجلة العلوم الانسانیة لجامعة زاخو, 13(1), 138–146. استرجع في من https://hjuoz.uoz.edu.krd/index.php/hum/article/view/1507

إصدار

القسم

مجلة العلوم الانسانیة لجامعة زاخو

الأعمال الأكثر قراءة لنفس المؤلف/المؤلفين