Kurdish women’s roles and position in their works including orientalists and memories written by travellers who journeyed through Kurdistan

  • Sozan K. Mustafa Department of History, Faculty of Humanities, University of Sulaimani - Kurdistan Region - Iraq.
Keywords: Kurdish women’s roles, orientalists and memories, travellers

Abstract

Women, who represent a significant element in the society, have been given a prominent position in world dictionaries and scholarly books and their influential roles in different walks of life are recognized. Kurdish women, like their international counterparts, have played important parts in the changes their societies have undergone. This is why this topic has attracted the attention of many travelers and orientalists who have visited Kurdistan in the past and which they have recorded as a bright point of strength in the Kurdish society. They have also referred to it as a point that differentiated Kurds from their neighboring peoples of the Middle East. Thus, in their memoires, many Kurdologists have dealt with Kurdish women’s heroism and the freedom they enjoyed compared to other women of other eastern societies. They have also explored the skillfulness, dexterity and studiousness of the Kurdish women at home while at the same time working alongside men outside home to increase income and productivity for the family. However, the orientalists have not always praised the Kurdish women. Rather, sometimes they have levies some criticism against them but with a constructive perspective mostly due to the relative openness of the Kurdish society which impressed them considerably. Hence, the present research is an attempt to demonstrate the Kurdologists’ perspectives and standpoints towards Kurdish women’s roles and position in theirworks including orientalists and memoires written by travelers who journeyed through Kurdistan.

References

كتێب به‌ زمانى كوردى:

ا.م. مینتیشاشڤیلى: كورد كورته‌ په‌یوه‌ندى كۆمه‌ڵایه‌تى ئابورى رۆشنبیرى‌و گوزه‌ران، و/ د، پ، عیزه‌دین مسته‌فا ره‌سوولأ، دهۆك، 2008.

بارۆن ئیدوارد نۆڵد: گه‌شتێك به‌ عه‌ره‌بستان‌و كوردستان‌و ئه‌رمه‌نستاندا، به‌شى دووه‌م، و/ د. حه‌مید عه‌زیز، هه‌ولێر، 2004.

به‌درخان سندى: كۆمه‌ڵگاى كورده‌وارى له‌ دیدى رۆژهه‌ڵاتناسیدا، و/ ئیسماعیل ئیبراهیم سه‌عید، دهۆك، 2008.

بوار نوره‌دین: ده‌نگى مێینه‌ له‌ گۆرانه‌ فۆلكلۆرى كوردیدا، چاپخانه‌ى شڤان، سلێمانى، 2004، ل28.

تاریق محه‌مه‌د عه‌بدولڕه‌حیم: ڤلادیمیر ف. مینۆرسكى رۆژهه‌ڵاتناس، و/ ئازاد عوبێد ساڵح، هه‌ولێر، 2008.

پرشنگى بابایى: بارى كۆمه‌ڵایه‌تى ئافره‌ت له‌ رۆژگارى دێریندا، و/ وریا قانع، سلێمانى، 2005.

جویس بلۆ (پرۆفیسۆر. دكتۆر): دۆزى كورد، و/ كارزان محه‌مه‌د، سلێمانى، 2004.

حه‌سه‌ن ئازاد: ئافره‌ت له‌و دیو په‌رده‌ى حه‌ره‌مسه‌راكانه‌وه‌، و/ وریا قانیع، چاپخانه‌ى مناره‌، هه‌ولێر، 2007.

د. فه‌رهاد پیربالأ: سه‌رچاوه‌كانى كوردناسى، سلێمانى، 1998.

د. كه‌مال مه‌زهه‌ر ئه‌حمه‌د: ئافره‌ت له‌ مێژوودا، به‌غدا، 1981.

ده‌بلیو ئارهه‌ى: دووسالأ له‌ كوردستان گه‌شتێكى نهێنى بۆ میزۆپۆتامیا، و/ لوقمان باپیر، هه‌ولێر، 2010.

درك كینان: كورد‌و كوردستان، و/ ئه‌بوبه‌كر خۆشناو، سلێمانى، 1999.

ژاك ریتۆرێ: گه‌شتنامه‌ى مسیۆنێك بۆ ناوچه‌كانى كه‌ركوك‌و سلێممانى ساڵى 1878، و/ نه‌جاتى عه‌بدوڵڵا، سلێمانى، 2008.

ژان ئۆته‌ر: سه‌فه‌رنامه‌ى ژان ئۆته‌ر، و/ محه‌مه‌د حه‌مه‌ باقى، هه‌ولێر، 2013.

رۆهات ئالاكۆم: كورده‌كانى ئه‌سته‌مبوڵى كۆن، و/ ئه‌حمه‌د تاقانه‌، كوردستان، 2005، ل139.

ویل دیورانت: ژن، پیاو‌و ئاكارى سێكسى له‌ لانكه‌ى شارستانه‌یه‌ته‌كاندا، و/ دڵشاد كریم خۆشناو، 2009.

سه‌رۆ قادر: ئافره‌ت كێشه‌یه‌ك به‌درێژایى مێژوو، چاپخانه‌ى رۆژهه‌ڵات، هه‌ولێر، 2009.

سه‌فه‌رنامه‌كه‌ى نیبۆر له‌سه‌ده‌ى هه‌ژده‌دا، و/ ‌وه‌رده‌ڵان عه‌بدوڵڵا، هه‌ولێر، 2013.

سه‌فه‌رنامه‌كه‌ى نیبۆر له‌سه‌ده‌ى هه‌ژده‌دا، و/ ‌وه‌رده‌ڵان عه‌بدوڵڵا، هه‌ولێر، 2013.

سیسیل جۆن ئیدمۆنس: كورد، تورك، عه‌ره‌ب، و/ حامید گه‌وهه‌رى، هه‌ولێر، 2004.

شرى له‌یزه‌ر: كوردستانى به‌ر ئاگردان، و/ ئه‌بوبه‌كر خۆشناو، سلێمانى، 2004.

گ. ر. درایڤر: درایڤر‌و كورد، و/ ئه‌نوه‌رى سوڵتانى، 2005.

گۆتفرێد یوهانس میووله‌ر: دزه‌ كردنه‌ ناو كوردستانى داخراو، و/ عوسمان عه‌بدوڵڵا هه‌ڵه‌بجه‌یى، سلێمانى، 2011

گۆتفرێد یوهانس میووله‌ر: له‌ رۆژهه‌ڵاتى گرگرتودا، و/ به‌دران ئه‌حمه‌د حه‌بیب، چ2، هه‌ولێر، 2013.

ڤلادیمێر مینۆرسكى: مینۆرسكى‌و كورد، هه‌ولێر، 2002

ڤیان مه‌جید: ژن، تاك، سیاسه‌ت، سلێمانى، 2007.

كاپتن لاین: كورد عه‌ره‌ب به‌ریتانیه‌كان، بیره‌وه‌ریه‌كانى كاپتن لاین له‌مه‌ر روداوه‌كانى باشورى كوردستان 1919- 1929، سلێمانى، 2007.

كاپتن لاین: كورد عه‌ره‌ب به‌ریتانیه‌كان، بیره‌وه‌ریه‌كانى كاپتن لاین له‌مه‌ر روداوه‌كانى باشورى كوردستان 1919- 1929، سلێمانى، 2007.

كلۆدیۆس جێمس ریچ: گه‌شتنامه‌كه‌ى ریچ بۆ كوردستان 1820، و/ محمد حه‌مه‌ باقى، چ3، هه‌ولێر، 2002.

مارتین ڤان برۆنسن: ئاغا‌و شێخ‌و ده‌وڵه‌ت، به‌رگى یه‌كه‌م، و/ كوردۆ، چ4، سلێمانى، 2003.

محه‌مه‌د حوسێن: لورستان له‌سه‌فه‌رنامه‌ى گه‌شتیاراندا، و/ سه‌لاح نیسارى، هه‌ولێر، 2013.

مێریلا گالێتى: كلتورى كورد له‌ دانراوى ئیتالیه‌كاندا، و/ ئیدریس عه‌بدوڵڵا مسته‌فا، هه‌ولێر، 2008.

نوخشه‌ عه‌بدول: رۆڵى ژن له‌ ژیانى كۆمه‌ڵایه‌تى‌و سیاسى باشورى كوردستان، چاپخانه‌ى ده‌رون، سلێمانى، 2007.

هه‌ڤالأ كوێستانى: ئافره‌ت ‌و ژانى له‌دایك بونێكى نوێ، چاپخانه‌ى راپه‌رین، سلێمانى، 1979.

هنرى بێنده‌ر: سه‌فه‌رنامه‌ى هێنرى باینده‌ر كوردستان، میزۆپۆتامیا، ئێران، و/ ئه‌بوبه‌كر خۆشناو، سلێمانى، 2006.

هینى هه‌رۆڵد هه‌نسن: كچانى كورد گه‌شتێك له‌ناو ئافره‌تانى مسوڵمان له‌ كوردستان، و/ ناجى عه‌یبباس ئه‌حمه‌د، به‌غدا.

ولیه‌م هیود: سه‌فه‌رنامه‌ى ولیه‌م هیوود بۆ كوردوستان ساڵى 1817، و/ نه‌جاتى عه‌بدوڵڵا، چاپخانه‌ى حاجى هاشم، هه‌ولێر، 2012.

ئه‌نتۆنى گیدنز: كۆمه‌ڵناسى، و/ حه‌سه‌ن ئه‌حمه‌د مسته‌فا، هه‌ولێر، 2009.

ئى. ئار لیچ: ره‌وشى ئابورى‌و كۆمه‌ڵایه‌تى كوردى ره‌واندوز، و/ عه‌زیز گه‌ردى، سلێمانى، 2005

ئیمام عبدالفتاح ئیمام: جۆن لۆك‌و ئافره‌ت تێروانینێك له‌ فه‌لسه‌فه‌ى كۆمه‌ڵایه‌تى، و/ ئه‌ژین عبدالقادر، چاپخانه‌ى ره‌نج، 2004.

8. كتێب به‌ زمانى عه‌ره‌بى:

ب. ليرخ: دراسات حول الكرد الايزيدين و اسلافهم الكلدانيين الشماليين، ت/ د. عبدي حاجى، سليمانسة، 2008.

باسيلى نيكيتين: الكرد دراسة سوسيولوجية و تاريخية، ت/ د. نورى طالباني، اربيل، 2013.

جيميس بيللى فريزر: رحلة فريزر الى بغداد سنة 1834، بيروت، 2006.

يليام ايغلتون: القبائل الكردية، ت/ د. احمد محمود خليل، اربيل، 2006، ص24.

ماسته‌رنامه‌ى بڵاو نه‌كراوه‌:

به‌شدار عومه‌ر ره‌فیق: رۆڵى كۆمه‌ڵایه‌تى‌و سیاسى ژنى كورد له‌ باشورى كوردستاندا (1921- 1958)، زانكۆى كۆیه‌، فاكه‌ڵتى زانسته‌ مرۆڤایه‌تى‌و كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان، 2012، ماسته‌رنامه‌یه‌كى بڵاونه‌كراوه‌.

گۆڤار به‌ زمانى كوردى:

جه‌مال عه‌بدول: چه‌ند ورده‌ سه‌رنجێك ده‌رباره‌ى ئافره‌تى كورد، گۆڤارى ده‌نگێ، ژماره‌ (2)، ته‌مموزى 1996.

شێرزاد حه‌سه‌ن: له‌ ئه‌شكه‌وته‌وه‌ بۆ نێو كۆشك، گۆڤارى ده‌نگێ، ژماره‌ (2)، ته‌مموزى 1996.

پێگه‌ى ئه‌لیكترۆنى:

المرأة في حياة الفلاسفة و المفكرين، http://www.sasapost.com/women-in-the-lives-of-philosophers/

من اقوال الفلاسفة و العظماء فؤ المرأة، http://www.diwanalarab.com/spip.php?page=article&id_article=381

https://www.revolvy.com/main/index.php?s=Basil+Nikitin)

http://wikivisually.com/wiki/Cecil_John_Edmonds/wiki_ph_id_0

Published
2018-09-30
How to Cite
Mustafa, S. (2018). Kurdish women’s roles and position in their works including orientalists and memories written by travellers who journeyed through Kurdistan. Humanities Journal of University of Zakho, 6(3), 721-736. https://doi.org/10.26436/2018.6.3.674
Section
Humanities Journal of University of Zakho