ئێرۆس دژ بە تانەتۆس لە رۆمانی "ئیمۆرتاڵیتی"ی میلان کوندێرا (١٩٩١)
DOI:
https://doi.org/10.26436/hjuoz.2026.14.4.1784الكلمات المفتاحية:
ئێرۆس، تانەتۆس، میلان کوندێرا، سیگموند فرۆید، هێربەرت مارکۆزە، ئەگنێس، لائورا، نەمرییالملخص
ئەم توێژینەوەیە لێکۆڵینەوە لە پەیوەندیی دووانەیی و نادووانەیی نێوان ئێرۆس و تانەتۆس دەکات،بەو شێوەیەی لەلایەن سیگمۆند فرۆید و هێربەرت مارکۆز باس کراون، لە ڕێگەی شیکردنەوەی ڕۆمانی' ئیمۆرتاڵیتی ١٩٩١' نووسینی میلان کوندێرا. نووسەری ئەم توێژینەوەیە، بە بەکارهێنانی شیکردنەوەی فەلسەفی و سایکۆلۆژیی دەقی ئەم رۆمانە، ئەوە ڕوون دەکاتەوە کە کاراکتەرەکانی رۆمانەکە لەسەر بنەمای بۆچوون و تیۆرییەکانی فرۆید و مارکۆزە دەربارەی ئێرۆس و تانەتۆس دروست کراون..لەو وێنە هونەرییەدا، پەیوەندیی دووانەیی نێوان هێزی ژیان (ئێرۆس) و غەریزەی مردن (تانەتۆس) بە شێوەیەکی دیار لە کاراکتەری ئەگنێس، کاراکتەری سەرەکی رۆمانەکە، بەرجەستە دەبێت. لەم ڕوانگەیەدا، هێزە غەریزەکان بەردەوام لە ڕووبەڕووبوونەوەدان و ڕەفتار و هەڵسوکەوتی مرۆڤ دیاری دەکەن. ئەم تێڕوانینە گونجاوە لەگەڵ بیرۆکەکانی سیگموند فرۆید، بە تایبەتی وەک ئەوەی لە توێژینەوەی 'لە دەرەوەی بنەمای چێژ١٩٢٠' و نووسراوەکانی دواتریدا باس کراون. لە بەرامبەر ئەم چوارچێوەیەدا، پەیوەندیی نادووانەیی نێوان ئێرۆس و تانەتۆس لە کاراکتەری لائورا، خوشکی بچوکی ئەگنێس، بەرجەستە دەبێت؛ کاراکتەرێک کە بە شێوەیەکی ڕەهەندەیی لەگەڵ ئەگنێس دادەنرێت. ڕەفتار و هێڵی بیرکردنەوەی لائورا لەسەر بنەمای تیۆریی غەریزە نادووانەکان دامەزراوە، کە پەیوەندیی ڕاستەوخۆی لەگەڵ شیکردنەوەکانی هێربەرت مارکۆز هەیە، وەک ئەوەی لە کتێبی 'ئێرۆس و تانەتۆس ١٩٥٥' ڕوون کراوەتەوە. بە پێی مارکۆز، ئەگەر ئێرۆس سەرکوت نەکرابووایە، دەتوانرا هێزە وێرانکەرەکانی تانەتۆس بگۆڕدرێن بۆ وزەیەکی داهێنەرانە. ئەم گۆڕانکارییەی غەریزەییە لە ڕۆمانی کوندێرا لە کاراکتەرەکانی لائورا و هونەرمەندێکی لاوەکی بە ناوی ڕوبێنس پیشان دەدرێت؛ ناوێک کە لەسەر ناوی وێنەکێشێکی ناسراوی فڵەمێشی سەدەی حەڤدەهەم وەرگیراوە. ڕۆمانەکە لە کۆتایی خۆیدا بە پیرۆزکردنی ئێرۆسی بێسەرکوت کردن کۆتایی دێت، کە ئەمەش لە ڕێگەی کاراکتەرەکانی لائورا و ڕوبێنسەوە بەرجەستە دەبێت. ئەم توێژینەوەیە هەنگاوێکە بۆ دەوڵەمەندکردنی توێژینەوەکانی پەیوەست بە میلان کوندێرا و شیکردنەوەی یەکێک لە گرنگترین ڕۆمانەکانی. کوندێرا (١٩٢٩–٢٠٢٣) کە بە یەکێک لە دیارترین نووسەرانی ئەورووپیی سەدەی بیستەم دادەنرێت. لێکۆڵینەوەکە هەروەها بە شێوەیەکی فەلسەفی و دەروونناسی بەرهەمەکە دەخوێنێتەوە و پیشانی دەدات کە چۆن ڕۆمانەکە بە بیر و تیۆرییەکانی سیگمۆند فرۆید و هێربێرت مارکوسەوە پەیوەندیدارە.
التنزيلات
المراجع
Babenko, O. A. (2023). Immortality as a Sociocultural Contribution: Milan Kundera’s Novel and Russian Philosophical Thought. Journal of Duhok University, 26(1), 534-548.
Che, L. (2011). Between Dream and Reality: Dream-Narrative in Milan Kundera’s Fiction. Philosophy and Culture, 38(9): 67–82.
Bloom, H. (Ed.). (2003). Milan Kundera: Bloom’s Modern Critical Views. Chelsea House.
Danyali, A. (2020). The Empire of the Gaze: From Foucauldian dispersed power to Kundera’s kitsch (A Case Study of the Unbearable Lightness of Being). Journal of Philosophical Investigations, 13(29), 217–237.
Freud, S. (1955). Beyond the pleasure principle. In J. Strachey, ed. and trans., The standard edition of the complete psychological works of Sigmund Freud, in 24 vols. London: The Hogarth Press, 18:3–64. (Original work published 1920).
Janiec-Nyitrai, A., Zelenková, A. (2025). Milan Kundera and his “Central European” path to worldliness. Neohelicon, 52(2), 649–665.
Just, D. (2015). Milan Kundera and the Poetics of Novelistic Truth. Poetics Today (1 September) 36 (3): 175–200.
Kli, M. (2018) Eros and Thanatos: A Nondual Interpretation: The Dynamic of Drives in Personal and Civilizational Development from Freud to Marcuse. Psychoanalytic Review, 105 (1), 67–89.
Kundera, M. (1991). Immortality. Transl. from Czech by P. Kussi. London: Faber and Faber Limited.
Kundera, M. (2005). The Art of the Novel. (L. Asher., Trans.). Faber and Faber. (Original work published 1986).
Kunes, K. von (2019). Milan Kundera’s Fiction: A Critical Approach to Existential Betrayals. Lexington Books.
Lightfoot, D. (1998). Perceiving the Fictional World of Nesmrtelnost Through Kundera’s “I.” Canadian Slavonic Papers / Revue Canadienne Des Slavistes, 40(1/2), 79–90.
MacMilllan, C. (2021). The uncanny and the ‘Great Return’ from exile: Unheimlich (Un)homecomings in Milan Kundera’s Ignorance. Litera, 31(1), 121–136.
Marcuse, H. (1966) Chapter Eleven: Eros and Thanatos. In: Eros and Civilization: A Philosophical Inquiry into Freud. Boston, MA: Beacon Press, 222–237. (Original work published 1955).
McAlpin, M. (2005). Goethe’s NumberOne Fan: A NeoFeminist Reading of Bettina Brentano von Arnim. Comparative Literature, 57(4), 294–311.
Novák, R. (2023). Polyphony of form and ideas in the works of Milan Kundera. Journal of European Studies, 53(2), 179–197.
Orság, P. (2026). “Memory of the nation outside the body of the nation”: Identity, memory, media and Czechoslovak exile. Memory, Mind & Media, 5.
Paliy, O. (2020). The narrative structure of the novel by Milan Kundera Immortality. Comparative Studies of Slavic Languages and Literatures. In memory of Academician Leonid Bulakhovsky: 222–238.
Prague exhibition highlights Kundera’s relationship to translations. (2019, October 3). Radio Prague International.
Ricard, F. (2004) Agnès’s final afternoon: An essay on the work of Milan Kundera (A. Asher, Trans.). Perennial. (Original work published 2003).
Rupnik, J. (2024). Milan Kundera's Liberating Exile. Social Research: An International Quarterly 91(2), 491–510.
Ross, S. (2000). The Abdication of Culture: The Ideology of Imagology in Milan Kundera’s “Immortality”. Modern Fiction Studies, 46(2), 331–354.
Sherlaimova, S. A. (2014) Milan Kundera i Ego Romannaia Filosofia [Milan Kundera and His Philosophy of the Novel]. Moscow: Indrik; The Institute of Slavic Studies of the Russian Academy of Sciences.
Sutton, M. (2024). Milan Kundera’s Philosophy of the Novel. Philosophy Now: Philosophy and Literature, 161: 16–19.
Sztorc, J. (2006). Immortality by Milan Kundera – a novel that thinks. Tekstualia, 4(7), 53-66.
Tighe, C. (2014). Kundera’s kidnap revisited. Journal of European Studies, 44(2), 112–133.
التنزيلات
منشور
كيفية الاقتباس
إصدار
القسم
الرخصة
الحقوق الفكرية (c) 2026 Olga Alexandrovna Babenko

هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
يوافق المؤلفين الذين ينشرون في هذه المجلة على المصطلحات التالية
[CC BY-NC-SA 4.0] يحتفظ المؤلفون بحقوق الطبع والنشر ومنح حق المجلة في النشر الأول مع العمل المرخص له بموجب ترخيص مشاع المبدع للإسناد
الذي يسمح للآخرين بمشاركة العمل مع الإقرار بحقوق التأليف والنشر الأولي في هذا مجلة
مكن للمؤلفين الدخول في ترتيبات إضافية منفصلة للتوزيع غير الحصري للنسخة المنشورة من المجلة، مع الإقرار بإصدارها الأولي في هذه المجلة
يسمح ويشجع المؤلفين على نشر عملهم عبر الإنترنت










