ئەركێن جهناڤێن ئاماژەیێ‌ د ڕستەیا زمانێ‌ كوردیدا – گۆڤەرا بەهدینی

  • dilbreen abdullah ali زانکویا زاخۆ
الكلمات المفتاحية: ئه‌ڤى, ئه‌ڤێ, ئه‌ڤان, ئه‌ڤه‌, ئه‌وێهه‌, ئه‌واهه‌, ئه‌وێنهه‌, بكه‌ر, به‌ركارێ ڕاسته‌وخۆ, به‌ركارێ نه‌ڕاسته‌وخۆ, ته‌واوكه‌رێ كارێ بێهێز, جهناڤێ ئاماژێ, جێگرێ بكه‌رى, نیهاد

الملخص

د ڤێ‌ ڤەكۆلینێدا ئەركێن جهناڤێن ئاماژەیێ‌ د ڕستەیا زمانێ‌ كوردیدا – گۆڤەرا بەهدینی بهێنە دیاركرن. مەبەست ژ جهناڤێن ئاماژەیێ‌، ئەو جهناڤن یێن كو بۆ مەرەما ئاماژەكرنێ‌ ل جهێ‌ ناڤێ‌ كەسان یا تشتان بكاردهێن و ب هاریكارییا ئەندامێن لەشێ‌ مرۆڤی (تل، دەست، بری و ...هتد) د دەمێ‌ پراكتیك كرنێدا مەرەم پتر دهێتە ڕۆنكرن. ئەو ناڤێ‌ كو جهناڤێ‌ ئاماژەیێ‌ نواندنا وی دكەت، یان نێزیكە یانژی دویرە. ڤەكۆلین هەردوو لایەنێن تیۆری و پراكتیكی بخۆڤەدگریت، د لایەنێ‌ تیۆریدا ژبلی زاراڤەیێ‌ جهناڤێن ئاماژەیێ‌، هندەك ژ وان زاراڤێن ژ لایێ‌ زمانڤان و ڕێزمانڤانانڤە د ڕێزمانا زمانێ‌ كوردیدا بكارهاتین، ئاماژە پێ‌ هاتییە دان. هەر د ڤی لایەنیدا هندەك پێناسە بۆ جهناڤێ ئاماژەیێ‌ هاتییە كرن، پاشی ئەو جهناڤێن كو د گۆڤەرا بەهدینیدا دهێنە بكارئینان، هاتینە دیاركرن. د لایەنێ‌ پراكتیكی یێ‌ ڤەكۆلینێدا ئەو ئەركە هاتینە دیاركرن یێن كو جهناڤێن ئاماژەیێ‌ د ڕستەیێدا دبینن، ئەو ئەركە ئەڤەنە: (بكەر، نیهاد، جێگرێ‌ بكەری، بەركارێ‌ ڕاستەوخۆ، بەركارێ‌ نەڕاستەوخۆ، تەمامكەرێ‌ كارێ‌ بێهێز). ل دوماهییێ‌ دیاربوویە كو جهناڤێن ئەماژەیێ‌ دشێن ئەركێن جودا جودا د ناڤ ڕستەیێدا ببینن.

السيرة الشخصية للمؤلف

dilbreen abdullah ali، زانکویا زاخۆ

پشکا زمانێ کوردی ، فاکولتیا زانستێن مروڤایەتی ، زانکویا زاخۆ ، هەرێما کوردستانێ-عیراق.

المراجع

ب زمانێ كوردى:

ئامێدى، صادق بهاْ الدین. (1987) . ڕێزمانا كوردى - كرمانجى یا ژورى و ژێرى یا هه‌ڤبه‌ركرى. دار الشۆون الپقافیه‌ العامه‌، به‌غدا.

ئه‌مین، نورى عه‌لى. (1960) . رێزمانى كوردى. چاپخانه‌ى كامه‌ران. سلێمانى.

حسن، عبدالستار فتاح. (1999) . رێزمانى كوردى. چاپخانه‌ى خه‌بات. دهوك.

خورشید، غازى عه‌لى. (2013) . رێزمانا فه‌رمى. چاپخانه‌ى سه‌رده‌م. سلێمانى.

خۆشناو، نه‌ریمان عه‌بدوڵڵا. (2011) . ڕێزمانى كوردى. چاپى سێیه‌م. چاپخانه‌ى ڕۆژهه‌ڵات. هه‌ولێر.

عه‌لى، شێرزاد سه‌برى، و مونیب، ئاراز. (2016) . وشه‌سازى. ده‌زگه‌هێ نالبه‌ند. دهۆك.

قادر، عادل ره‌شید. (2001) . توخم له‌ زمانى كوردیدا. نامه‌ى ماسته‌ر. كۆلێجى زمان. زانكۆى سلێمانى.

كورد، ره‌شید. (2008) . ڕێزمانا زمانێ كورمانجى. ڤه‌گوهازتن ژ ئه‌لفابێیا لاتینى (ئیسماعیل تاها شاهین). چاپخانا خانى. دهۆك.

كوردویێڤ، ك.ك. (1982). ڕێزمانى كوردى (به‌ كه‌ره‌سته‌ى دیالێكتى كومانجى و سۆرانى)). وه‌رگێڕانى: د.كوردستان موكریانى، مگبعه‌ الأدیب البغدادیه‌، به‌غدا.

موكریانى، كوردستان. (1986) . سینتاكسى رسته‌ى ساده‌ له‌ زمانى كوردى دا. دار الحریه‌ للگباعه‌. به‌غدا.

BARAN, Bahoz .(2012). Rȇzimana Kurmancȋ. Belki Basın Yayın Dağıtımı. Diyarbakır.

TAŞ,Çetȋn (2013) WANEYȆN RȆZİMAN Û RASTNİVÎSA KURMANCÎ. çapa duyemȋn. Berdan Matbaası. Topkapı. İstanbul.

AKTUĞ,Halil. (2013). Gramera Kurdȋ. Berdan Matbaası. Topkapı. İstanbul.

CIWAN ,Mȗrad. (2014). Rȇzmana Kurdȋ bi şirovekirna Tirkȋ. Zekisan. Matbaa.

Yenişehir. Diyarbakır.

ب زمانێ توركى:

UYGUR, Ceyhun Vedat ve diğerleri. (2008). Üniversiteler için TÜRK DİLİ YAZILI VE

SÖZLÜ ANLATIM. Berdan Matbaacılık. Topkapı. İstanbul.

YILDIRIM, Kadri . (2012). KÜRTÇE DİLBİLGİSİ. 2.Baskı, Berdan Matbaacılık,

Davupaşa cad. . Topkapı. İstanbul.

GENCAN, Tahir Nejat .(2013). DİLBİLGİSİ. Özkan Matbaacılık Gazetecilik san. Ve Tic

Ltd Şti. Kızılay. Ankara.

DEMİR ,Tufan .(2013). TÜRKÇE DİLBİLGİSİ. 3.Baskı. Kurmay Yayın Dağıtımı. Kızılay.

Ankara.

منشور
2018-09-30
القسم
مجلة العلوم الانسانیة لجامعة زاخو