ڕۆێ ێ ەی ڤ ەەیی ەیی ڤ ەە ێی (٦٥٦-٧٣٦/١٢٥٨-١٣٣٥)

ە ێیی - ۆڤەی

ی ی ی

Ԙ ێ ǘۆی ێ ۆڤیەی ۆی ۆ ەێ ێ ێ

: 04/2023 : 10/2023 : 03/2024 https://doi.org/10.26436/hjuoz.2024.12.1.1263

ۆە:

ی ەیی ێێ ۆیێ Ǎی ۆە یێ ەԘەیڤە Ԙە یی ەʁێ ەێ ەێ ۆی/ ێێ ییی ە ەڤ ەێ ە ەی ەی Șی ێێ Ǎیی یە ە ێ Ǎیی ەی Ȑیʡ ەێ ǘ یە ەە ۆ ڤ ەԘەیی Ǎ ώی ە ە ەێ ە ەێ ۆی/ ێێ ێ ییی یێ ەییڤە Ϙەڤیە ێ ێەێێǡ یە ی ەە ێی ەەێ ǘ ییە ە ەی ە ۆیی ی ێێ یڤ ی ی ۆ ەییی. ǁیێ ڕۆ ێ ە ەێ ەێ ەیڤە ی ڕێ ێ ۆیێ ۆی ەەییێ ە ǘیێ ەەییێ Ϙە ڤ ەە ێیǡ ە ێ ەەیی ێێ ە ە ێ ەیӘی یی ϝێە ێ ە ەیەߡ ەی ەی ێ ەیی ۆ ێ ی ەی ێ ێ ێ ǁیێ ڕۆ ێ ە ڕێ ەەییێ ییێ ەیی ە ەەێ یی ڤ ەە ێی.

ەڤێ ڤەۆیێ ەڤ ەی یێ ۆ ڕۆێ ە ڤ ەەییێ ییە ی: ەێ ە ڤ ەەیی ەیی ڤ یی ی ەەە ە ە ەێ ەیێ ێێ ەی ەێ ێ ی ەە ەێ ڤێ ەێ ەێ ڤێ ی ێ ۆ ەڤە ییʿ.

ەیڤێ ەەی: ێی ەیی ەەی ەǡ Ǎی.



١. ێەی

ێی ڤی یە ەەێ ە یێ ێڤیڤە ەە ی یەێ یی ەی ییە ەێ یەێ ی ی ێ ەییە ی ی یە Ԑۆ ڤێ ە ەی ە ەە ە ی

 

 

ەەی ێڤی یێ ڤەۆی ەیە ۆ ەэڤ ڕۆ یەێ یێ ێیی ەێ ڤەۆیی ێ ە یە ێڤی ڤەۆیە ەیی ە ǘ ە ەێ ۆ ەڤێ ێیێ ێە ڕۆ.

ەڤ ڤەۆیە ڕۆێ ێ ەی ڤ ەەیی ەیی ڤ ەە ێی (٦٥٦-٧٣٦/١٢٥٨-١٣٣٥) Ϙەʡ ی ەیی ەی ی ۆی ەەییێ یێ ǁ ێ ە ۆ ەە ێی ە ەە ەڤەیییێ ی ی ە ڤ ەەیێ ڤ .

ڤەۆی ێ ێ ەەی ێەی ێەی ەێ ڤەۆیێ ۆڤە ϐیʡ ێێ ەʁێ ەјەڤ ە ەە ێی ییە ە ەێ ێێ ەی ǘ یێ ڕۆێ ێ ەی ییە ڤ ەەیی ەیی ێێ ە ڤە ێ (٦٥٦-٦٩٤/١٢٥٨-١٢٩٥) ێیێ ێ ڕۆێ ێ ەی ییە ڤ ەەیی ەیی ێێ ڤە ێ (٦٩٤-٧٣٦/١٢٩٥-١٣٣٥).

ڤەۆیێ یییێ ۆ ێەیەی ەەی ە ە ێەێ ڕەە ییە ە ە ێەێ یێ ڕەە ەی یێ ێی ڤەۆیێ ڕیێ ی ەەی ەێ ێ ەەی ییی ی.

٢. ەјەڤ ەە ێی([1]):

ەە ێی (٦٥٦/ ١٢٥٨) ە ەێ ǘ ێ ی ێ ەی (٦٥٦-٦٦٣/١٢٥٨-١٢٦٥) ییە ە ی ێ ەێ ەی ە (٦٤٨-٦٥٨/ ١٢٥١-١٢٦٠) ەјیەیی ە یێ([2]) ی ێێ ەی ǘی ڕӁی ۆ ڕۆەێ یێ یڤ ە ی ۆ ǐیј ەڤەێ ڤە ڕێ ەی ڕێ ی (ی ٢٠١٥ ٣ ٩٠ ١٩٨٣ ١ ٢٣٦) ە ێ یڤ эۆڤێ یی ەی ۆ یە ە ی ەԘەیی ەییێ ە ێ ۆ ە ی یی ە ەڤەێ ی ی ۆڤە ϐ ەی ێ ۆ ە یۆیە یی ە ە ( ١٩٨٣ ١ ٢٣٢-٢٣٥) ە ە ڤێ ەێ (یی) ێی: ((ەێ ە ە ێی یی یی ێ ە ەێی ... ە یێ ۆ ە ۆ ۆۆ ەڤەێ ەێ ڕۆە ڕۆڤ)) (٢٠١٥ ٣ ٩٠).

ǘ ێ ەەە ە ەییʡ ە ەە ڤێ (ەە ێی) ێە Ә ەەڵێ ێ ە Ә ڤێ (ێ) ([3]) ϐۆە ەێ ەیێ ە ێی ǘ ەێەێ ەڤێ ەێ ی ێ یێ ۆ ی ی ێ ە یێ ǘی ە ەڕەیی Ϙ ێێ ی ەی ەی ەێ ەێ ە (٦٥٤-٧٣٦/١٢٥٤-١٢٣٦) یە (یϡ ١٩٨٠ ٢٧-٢٨) ەە ێی ێ : ەی ی ی ەەی ەҡ ӡ ەییǡ ەی ەێ یی ی ەەی ەیە ی ەە ە ӡ ڕە (ی ٢٠٠٤ ٣٩٢-٣٩٣ ١٩٨٧ ٤ ٣١٤ ٣ ٣٧١) ەە ەێ ۆ ەەی یјی ( ١٩٨١ ٥) ێ ەەڵ ەێ ڕێ ەی یێ ڕۆە ەʁێϘ ێ یێ ڕۆڤ ( ١٩٦٠ ٢ ٢١).

ەە ێی ەڤ ڤە ەە ی (ە ی ڕێ ەی) یێ ی یێ ڕی ەە ەی ݍ (ە ی ڕێ ەێ ەی) ەێ ێ ڕیǡ ەە ەی یێ ڕۆڤ (ѡ ١٩٨٢ ٤٠). ەە ی ەێ ەڤەێ ێ یی ی ەیی (ی) ەێ ە ەە ێیڤە ی ەێ ێ ە ییێ یێ ەێ ە ێ ەێ ی ڵ ۆیە ە یە ەێ ێێ ǘ ۆ ە ە ەڤەێ ییێ ە ە ە ی ێ ە Ș ǎێێ ە ێ ( ١٩٧٨ ٤ ٢٠٣-٢١٠ ߡ ١٩٦٨ ٧٨). ێەێ یی ǎێ ێ ەێ Ϙە ی ەەی ێییە ە ێە ەݘ ە ی ڕەی ەێ ەێ ێ ێ یʡ ێەێ یی ەϘە ە ە ڕۆ یەێ ۆ ەјەڤی ( یѡ ١٩٩٨ ١٣ ٢٠٠-٢٠٢ ی ١٩٩٧ ١ ٤٠٩-٤١٠).

ەە ێی ێ ەەڵیی ۆ ەی یەێ ییە ڤە ەʁێ ەێ ǘ (ەە) ێ ǎێێ ەی ە یەێ ەە ێی ەȎʡ ەی ە ۆی ە ەیێ ێ ییی ێ ѡ یی ە ǐیј ە ǎێڕ یی یە ە ǘ ی ( ٢٠٠٤ ٢٥٣ ١٩٨٩ ٢٠٧) ەێ ڕێ ی ە (٦٦٣-٦٨٠/١٢٦٥-١٢٨١) ێ ی ϐی یەێ ێیی ەە ێە ڤە ۆ ǎێڕێ (ەی) ەڤ ǎێڕە ەەێ (٦٩٤-٧٠٣/ ١٢٩٥-١٣٠٤) یی یە ( ١٩٦٠ ٢ ١٣ ǘ ٢٠٠٨ ٤٥٨) ەێ ی ۆی یە ێ ی یی ەێ ێ ۆ (٧٠٤/ ١٣٠٥) ە ڤǘ ǎێڕێ یە (ی) Ϙە ەی ϐۆێ Ϙەڤیە ǘێ ڕۆڤیێ ی ەەی ی ە ێ ڤǘێ ێە ە ǎێڕەی ڕ ڤی Ґەʡ ەۆ ە ڕەەێ ǘیی ێ ώی ەێ ڤەۆیێ ی ی ێ یی یە.

ی ەی ێ ێ ەە ێی (٦٥٦-٧٣٦/ ١٢٥٨-١٣٣٥) ە ێ ەڕەیی ێ ǘ ە ەیϡ ەێ ی ە ەی ی ڕ یڤ ۆ ەێ ێ ی Ȑʡ ە ە ڤ ەە ێی یʡ ە ێە ەԘ ڤە ەی یێ ەی ەڕ ەڤڕی ڤە ڕیە (٧٥٦/ ١٣٥٥) ەە ەی ڤύی (ی .ʡ ٢٧٤).

٣. ڕۆێ ێ ەی ڤ ەەییێ ێێ ە (٦٥٦-٦٩٤/١٢٥٨-١٢٩٥):

ە ەʁێ ەێ ەە ەی ڕێێ ە یە ییێ ێ ەەیی ۆ ە ە ێی یێ ڕێەێ ۆیێ ییی ڕ ییێ ەیی ی ێ ە یی یە ڕێ ێ ە ە ڕێەێ ۆیێ ییی эۆڤێ ەە ێی Ȑێ (Morgan, 1988, p65) ە ەیێ ەە ەی ەە یە یی Șیی ڕێ ەە ییێ ی ی ەیی یێ ڤە ڕەییێ ە ێ Șە ە ڕǘێ ێ ەјێ ەی ەѐەێ ی ەەەی ڤە ۆێ ە یی ە ڤە ەێ ەێ ی ێ ۆ ە ێێ ەی Ϙ (ϡ ١٩٧١ ٢٥١).

ە ە یێ ەڤە ی ۆ ڤ ەە ەی ێە ێ ەە ەѐ ییی ۆ ێێ ǘ ەێ ێ ی ڕȘێی ۆ ە ەی ەییی ۆیی Șە ǘ ەیێ ەیییەێ ییʡ ەј یڤ ەێ ەیە ەیە ڤ ەەڤە. یێ ە ی ەێ ێ ی ەѐی ی ەڤەیییێ ە Șە ۆ ێ ێێ یی ێەە ڤ ەیە (ی ) (ҡ ١٩٧٠ ٤٢١) ەێ ە ی ە ی ە ە یە ێ ە ە ەیی ە ە ە ە ǘییێ ەەییێ ێە ۆ ڤە ە ۆ ە ییێ ەیی (Saunders, 1971, p181-182; Rayan, 1998, vol.8, no. 3, p413) ە ە ە ەە ǁیێ ڕۆ ێە ۆێ ۆ ڕێی ێ ەەییێ ۆ ێ ەەێ ێی (Saunders, 1971, p118 ی .ʡ ٥٠).

ە یی ێ ەێ ەی ۆ یی ەەʘی ەێ ەە ێی ێە ە (٦٥٦/١٢٥٨) ە ەێ ǘ (٦٥٦-٦٦٣/١٢٥٨-١٢٦٥) ە ە ڕێ ύیʡ ێ ییێ (ی) ی ەی ەڤی ی . ڕێ ەییی ێە ە ێ ەەییێ ڕ (Rayan, 1998, vol.8, no. 3, p414) یێ ǁیێ ڕۆ ێێ ەیӘ ی([4]) یێ ەی ەەی ێە ە ە (٦٥٨/١٢٦٠) ڕێ ییی ەی (David of Ashby) ەیјێ ی ەیە ە ڤێەڤێ Ϙە ە ǘ ەێ ێ ی ۆ ە ەێ ǘ ی ی ی ەە Ǎ (Richard, 1969, v3, p52-52 ԡ ٢٠٠٧ ٢٠٠ ɡ ٢٠١٠ ٣٠٨) ۆ ǘی ە ەیییەێ ǁیێ ڕۆ Ϙەʡ ی ǘ یی ی Ϙەʺ ێ ێ Ϙە ەڤ یی ەڤڕیەڤە ە ەیڤە ۆ ەی ڕی ێی ۆ ەی ڤ ە ەەییێ ەیییەێ Șە (Richard, 1969, vol.3, p52 ی ٢٠١٩ ١٤٥).

ەە ǁ یӘەەێ ێ (٦٥٢-٦٥٩/١٢٥٤-١٢٦١) (٦٥٩/١٢٦١) ییێ ۆ ێە ەڤ ǘی ەیۆیی ۆ ۆ یϘە ەەی ی یییە ە ەیە ێە ڤ ییێ ەیی ( ٢٠٠٥ ٣ ١٩ ҡ ١٩٧٠ ٣١٥) ێ ێ Ϙە ێە ڤ ڕێێ ەییەێ ێ ۆ ی یێ یی ەی ەڤی ێ ێ ώی یێ ەی ی ێ ەی ەە ەیی (Howorth, 1880, vol.3, p278 ԡ ٢٠٠٧ ٢٠١) یە ǘ ەە ە ێ ە یە ە ە ی ۆ ێی ەڤەیییەێ ώی ڕ ە ەی ەی.

ە ڤەۆەێ ەڤە ەەێ ە ǘی ۆ ڤ ەیییەێ ۆ ەێ ەێ ڤڕی Ǎ ێەیی ǁیێ ڕۆ ێ ە ەی ەی ۆیێ Ǎی ەјەڤێ ە ی ەڤیی ǘی ە یێ ەԘەیڤە ώی ەە ەی ەێ ە ǘی ەڕێ ەی (٦٥٨/١٢٦٠) ەјەڤی ەڤە یە ەە ǘ ەیێ ەیییەێ ێە ڤەێ (ی .ʡ ٢٢ ѡ ٢٠٠١ ٤١ ١٦).

ەەێ ێ ە (٦٦٣-٦٨٠/١٢٦٥-١٢٨٢) ە ە ەڤی ی ی ی ەیی ە ە ۆییە ۆ ێ ە ڕێەێ ییێ ەیی ێە ۆј (ی) (ݡ ɡ ٢٠٠٨ ٢ ٢٩٧) ڕێێ ەە ڕێ ەیӘ ی ێ ەەیی ەیییەێ ە ەەێ یی ڕ ڤ ەە ێی (ɡ ٢٠١٠ ٣٠٨) ێەۆ ە ǁیێ یڤ ێ ەەێ ی: ǁ یێ ێ یێ ەێ یەیێ ی ێێ یۆیێ یێ ە ە ە یە ێ ەی ێ ۆ ǎە ەێ ەی ەی ۆ ەیییەێ یە (Howorth, 1880, vol.3, p280; Saykes, 1921, vol.2, p98-99 ѡ .ʡ ٧).

ە (٦٦٧/١٢٦٨) یی ۆ یێ ǁ یێ ێ (Clement IV) (٦٦٤-٦٦٧/١٢٦٥-١٢٦٨) ێϘە([5]) ەە ەڤەیییێ ە ی ۆ ǁی ڕϐەی ە ەی ەیییەێ ییە (ی ١٩٩٧ ١ ٢ ٥٦-٥٧ ɡ ٢٠١٠ ٣٠٩) یێ ۆڤە ǁیێ ڤی ەە ەە ەەێ ەیییێ ی ێϘەە ǎێێ یێ (ݡ یҡ ٢٠٠٨ ٢ ٢٩٧ ݡ ɡ ٢٠٠٨ ٢ ٢٩٧).

ەە ەی ە ە ە ێ ەۆیی ( ەی) ϐەیە ە (٦٧٢/١٢٧٤) Ԙی ۆەێ ی یێ ەەی ەڤی ەی ییێ ە ێە ۆј ەڤەی یە ێ ۆیی یەێ ەیەیێ ە ەێ Ԙ ی ۆەیǡ ەۆیە ەڤ ی ە ێ ەە ڕۆ ە ەەێ ǁی ێ ێە ۆј ێ ێ یە ە ەێ ی (Howorth, 1880, vol.3, p280 ی ١٩٩٣ ٢١٧). ی ەی ی ە یی ەیییێ (ی) ێϘەە ǎێێ ڕۆ ۆ ڤێەڤ ǁ یەیێ ی ێێ ەە ێ ەڤەیییێ ۆ ڤڕ ەیە ەەی ەێ ۆ ǁیی ڕϐەی ە ە ەیە یە ەیی ǁ ەی ی ێϘەە ەڤ ێ ە ی ǘ ە یی Ȑەیە ە ی ǁ یێ ۆڤە ڕیێ ە ەی ێ ەی ۆ ۆ ەەییێ ەیییەێ ێە (ی ١٩٩٣ ٢١٧Rayan, 1998, vol.8, no. 3, p414 ) ەی ە ە ێە ǁ (٦٧٥/١٢٧٧) ی ǁ یۆیێ ێیێ (٦٧٥-٦٨٠/١٢٧٧-١٢٨١) ێ ی ϐی ی ەێ ǁی ەی ی ێϘە.

ǁ یۆیێ ێیێ (٦٧٧/١٢٧٨) ێ ڕێ ەیӘ ەی ەەییێ ێϘەە ڤ ە ە ە ە ەیە ۆ ێی ۆ ۆј ی ەی یڤ ە ەۆیێ ەیە ǁی ێ (٦٧٥/١٢٧٦) ە ە ەیە ەییێ ەیییەێ یی ێ ێ Ϙە ڕێێ ە ە ەەی ڤ ەە ە ێە ە (Howorth, 1880, vol.3, p280) ǁی ڕێ ەی ی ێ ۆјێ (ی) ڕ ە ەێ ۆڤیی ەیێ یە ڤەەی - ەە ێ ە ەەێ ەی یەییێ ەیی - ە ڤڕێ ەی ۆ ە ەی ڕەە ی یی ێۆی ە ە ەێ ە ەێ ێ ەی یی ڕی ەە ǁی ەەڵ ڤǘ ەی ێڕ ە ڕێەێ ییی ەی ی (Howorth, 1880, vol.3, p280). ەێ (٦٧٦/١٢٧٨) ەی ڕی ەی ێ ی (ی ١٩٩٣ ٢١٧Rayan, 1998, vol.8, no 3, p414 ). ڤێە ێەیەی ڕۆ Ԙ یی ی ەەیی ێ ەی ەەی یە.

ەەێ ێ ەە ʘ (٦٨٠-٦٨٣/ ١٢٨١-١٢٨٤) ەەێ ێێ ەی ۆ یێ ەیەیڤە ە Ǎ یێ ە ۆ ە ەیە ەڤەیییێ ە Șە ώی ە ەیێ ی ەەڤ ێ ύی ەیەییێ ە ەی Șەʡ ەј ۆ ڕǐە (ѡ .ʡ ١٢) ەیەیێ ەیی ێە Ș ەە ێ Ϙەە Ґەʡ ێەی ەە ەێ ەیی Ǎ ە ەڤێ ەێ ێی ە Ϙەڤیە ڕێ ەەێ ەیی ەە ێ یێ ەەییێ ( ٢٠٠٠ ٢٢٤ ݡ ɡ ٢٠٠٨ ٢ ٢٩٨).

ەەێ ە (٦٨٣-٦٩٠/١٢٨٤-١٢٩١) ەј ی ەڤی ی ەیی ە ەەەیە ەیی ە یʡ ۆییە ە ۆ ەییی ە ە ڤǘ ەیەی ەڤەیییێ ە ەییی ە ەەێ ی ڤ ەەییێ ە ڤ ە ەڤی ( ی ١٩٦٨ ١٩-٢٠ ɡ ٢٠١٠ ٣٤٢) ەј ە ێ ۆ ە ە Ϙە (Ciociltan, 2012, p77) ی ێێ ە ەە ە ڤە ە یەی ǁیێ ڕۆ ێ ەс یەی یڤە ەیە (ە ١٣٦٥ܡ ٤٥٧ ٢٠١٤ ١ ١٦٢) ە ەێ ە ۆ ێ ەڤەیییێ یە ώی ەە ەیߡ ەێ ێ ە یە (Ciociltan, 2012, p77 ٢٠٠٠ ٢٥٤).

ێ ەێ ەە ێ ە ۆ ێҘ ەڤەیییێ ە ڕۆڤǡ ەی ەۆیەیی ڕێ ەی ڕ ([6]) (Rabban Mar Sauma) ەی ە ێێ: ێی ەڤەیییێ ییی ەԘەی ώی ەی یێ: ێԘێԘ ێی ێ ەیەیێ ەیی (Budge, 1928, p22 یݡ ٢٠١٠ ٢٥١) ە (٦٨٦/١٢٨٧) ϐەیە ǎێێ ڕۆǡ ەێ ϐەی یی ǁ ۆیێ ێ (٦٨٤-٦٨٦/١٢٨٥-١٢٨٧) یێ ی ەێ ەی ێی ی یێ یێ([7]) ێێ ێە. ی ύیە ەە ێ ێ یێ ێ (٦٨٤-٧١٤/١٢٨٥-١٣١٤) یی ە ۆەیێ ەڤ یێ ێ ەێ یۆ ڕێϘەڤ یڤ ύیە ǎێڕێ ۆۆ یێ ەەی ی ەی ە یە ڤە ەی ێی ێ ێە (Boyle, 1977, 559; Setton, 1969, vol.3, 531).

ۆ ەەڤ ǎێێ ەە ێϘەڤی ڤ (٦٨٦-٦٨٧/١٢٨٧-١٢٩٢) ێ ییʡ ەʁێ (٦٨٧/١٢٨٨) ǁ ییێ ێ (٦٨٧-٦٩١/١٢٨٨-١٢٩٢) ێە ە ǁǡ ە ڕ ە ύیە ڕۆ ۆ ڤێەڤ ǁیێ ی ی ێ ۆ یێ ۆی ەэەە ە ە ەی یی ێ یی یێ ە ە ەێ ǁیێ ی ێۆ ۆ ی ەیەی ەی ۆ ێ ەیی ەیەی ۆیی ی ەی ی ەȐی ( ١٩٩٧ ١٧٩) ەј ڕ ەێ یێ ڤ ەی ی ییێ ێیێ([8]) ǁ ەێ ی ە یј یەییێ ەییە ۆ ۆ ی. ڕ ی ڕ ەیی ۆ ەڕی ە ە ەەی ۆی ۆ ە ύەیی (Budge, 1928, p23) ەی ە ʘێ ۆ ەیی .

یڤ ۆ (Budge) ەڕەە ǁ ێ ێ Ϙە ێێ یی ێ ی ەێ ڕ ێۆیێ ێ Ϙە ێیێ ەюەەییێ ەییی ڕۆە ە ە ڤێێ ەی ڤێ ȍ (1928, p24) ی ڤڕیەڤە ەڤ ە ەە ێ ǁی ە ۆ ۆ ە ەјێ ە یی (Boyle, 1977, p559; Setton, 1969, vol.3, p531) یێ ۆڤە ǁیێ ڕۆ ەی ە ە ێڕی ەѐێ ییی ۆ ەی ی (ی)([9]) ێ ەی ە ێی ە ەیەی ەی ۆ ەێی (Budge, 1928, p24) ڕ ڕǁۆێ ۆ ۆ ە یϘە یییێ ی ەیێ ǁی ێەیەی ی ە ە یییە ە ەەڤ ەیییەێ ڤ ە ی ( ١٩٨١ ١٧٩) ەڤەی ێ ەێ ϐەیی ێ ەییێ ەێ ەјەڤی ەیە ەѐ ییی ە ڤ ەە ێی ەی ڕیە ە ێ ۆ یە ە ە Ԙەێ یی ێی ەڤەیییەێ ە ە ەј ە ە ی ەەʡ ێ ە ەێ ەێ ە ێیڤی ی ێ یی ەە ی ێ ۆ.

ەێ ەیەیێ ڤە ە ە ەیە ە ۆێ ەەییێ ۆێ ەیӘ ی ǎێڕێ ەی ەیە (١٩٩٧ ١١٩) ۆێ ǁ ییێ ێ ە ەی ە ییێ ی ییە ە ییێ ەیی ە ەێ ێ ەە ێی ەۆیی ڕ ϐەیە ڕۆ (٦٨٧/١٢٨٨) ǁ ەیە ەەییێ ەڤ ەی ە (ی ١٩٦٧ ٣ ٥٦٨) ی یی ی ەیێ یەێ ۆیی ۆ ۆڤەϘە ۆڤیەییێ Ϙە ی ڕێ ییێ ەیی ە ەێ ییێ یی ێ ەەییێڤە. یێ ۆ ە ە ڤیʡ ێ ەی Ϙە ێە ڤ ەیییەێ ǘ یڤ یەێ یێ ۆ یڤ ی ە ەیی ە ە ە ە ەی ǁ ەی ێԘێی ێ ەییێ ەیی یێ ەیی Ϙە ە ڕۆێ ەڤ ییێ ەیی ەەیی ەی ییی ەیەێ ێԘێی (ەی) ەێ یەیی ەی Ϙە ە ەی ییی ێ ێ Ϙە ەی ڕی Șە ەییێ ەیییەێ یی ( ١٩٨١ ١٨٠ ی ١٩٩٣ ٤٣٦).

ە ێ ێ ǁی ەیە ەە ێی ە ە ێ ۆ ێ ە ڕۆە ۆ ێ ەەییێ ەیییەێ ی ە ۆەی Ϙ ی (٦٨٨/١٢٨٩)([10]) ڕڤە ڕۆǡ ی ڤڕ یی ە ϐەیە ǁی یێ ۆڤە ǁیێ ڕۆ ە ی ەی ەۆیی ڕێ ەیی ی ی ی ی (John of Mont Corfino) (٦٨٩/١٢٩٠) ۆ ەی ڕێϘە (Saykes, 1921, vol.2, p108 ɡ ٢٠١٠ ٣١٢) ی ەی ەیڤ ϐەیە ەی ەی ێیی ی ێە ە ە Ϙە (Dhosson 1834, p69-70 ی ١٩٩٣ ٤٣٦) ەڤ ە ی ێ ەەییێ ϝێە ێێ ێ ەیێ یی ەیی ەیی (ی ١٩٩٥ ٢٨). ی (٦٩٠/١٢٩١) ύیە ێێ ی ەیێ یی ەیی ەییʡ یڤ ەەڤ یێ ڕێϘەڤی (ی ١٩٩٣ ٤٣٦). ە ەیێ ǁی ێەیەی ی ەی ۆ ەیی ە ەیییەێ ەј ی ǘە ڕێ ۆ Ԙە ەیی ەیە ەیییەێ.

ە ڕێ یییێ ەە ەەییێ یە ەڤەێ ڕی ێ (٦٤٧-٧٢٩/١٢٤٧-١٣٢٨) ە (٦٨٧/١٢٨٨) (٧٠٠/١٣٠١) ییە ڤ ەە ێی ڤییێ ۆ Ϙە یە ەیی ەیҡ ەی ەیڤ ێ یی (ی .ʡ ە:٥ ١٢٣) یڤ ύیە ەی ǎێڕێ یێ ەی ʘی ە (Beazley, 1949, vol.3, p190 ١٩٩٧ ١٨٦) ۆ ەی ǎێڕێ ʘی یی ڤ یەی ەەییێ ەەێ ۆیی Ϙەʡ ی ەێ ێ ە ەی ەەی یە ێی ێ ەەی ی ی ێ یی ۆ یۆ ەەیێ ێەەی ەی ەێ ی ǘ ێ ەەێ ە ۆێ Șە ەڤ ەʡ ǘێ یێ ەی ڕێێ ەێ Ԙیی ەەییێ ەە (Beazley, 1949, vol.3, p198 ١٩٩٧ ١٨٦).

ەј ێ ڤە (٦٨٨/١٢٨٩) (٦٩٠/١٢٩١) Ԙە ǎێڕ ەێ Ǎ ڕۆەʡ ѐێ ۆی ە یێ Ǎ ێ ە ǎێێ یێ یێ ۆ ەە ڕێ ی یێ ۆڤە ڕی ێ ەی ە ێԘێی یی Șەʡ ی ییی ѐێ یی ێ ە Șڕی (Beazley, 1949, vol.3, p199). ەј ڕی یە ەڤەێ ەەی ێ ەەێ ە ەێ ەییی ی ۆییێ ەە یǡ ە ی ۆ ۆ ەڕۆ ێ ەەییێ ڤ یێ ڕەی یە یϘە ڕی ەیییەێ ۆ ەەە (Beazley, 1949, vol.3, p203 ١٩٩٧ ١٨٧) ەј ە ی یی یە یە یەە ە یی یە ەیی ەەەییێ Ϙە ە ە ەێ ێۆێ Ϙە ە یە ییێ ە ی ە ێ Șە ەییێ ییەی ی ی.

ی ێ ە ەۆیەیی ەیییێ ە یە ڤێ ە ǘ (Andrew Zakan) ی (Sahadin) ی (٦٨٩/١٢٩٠) ەی ی ە ەیە ەیە ۆ ǁ یۆӡ ە Әی ێ ڕۆ ڤێ ǁی Ϙەڤی ǁ یێ ەۆ ۆ یییێ ەیە ێ ۆ ێ یی ەێ ە ی ی ێ ی Әۆە ییێ ەی ی ەʡ ە ە Ԙەێ یی (ی ١٩٦٧ ٣ ٦٣٧ ی ١٩٨١ ٣٠٩ ԡ ٢٠٠٧ ٢٥٠-٢٥١).

(٦٩٠/١٢٩١) ǁ ییێ ێ یێ ۆڤە ەیەێ ۆ ەی ێϘە ە ی ێ ێ Ϙە یە ەیی ێە ۆј ە ە ەیەێ ۆ ( ) ی ەیی ێ ە ێϘە ە ی ێ ەییی (ی ١٩٩٣ ٤٣٩) ە ە ێ ۆ ەی ە یێ ǁی ی ێ ە ەیێ ەیییەێ ێ Ϙ (Howorth, 1880, vol.3, p348-353 ѡ .ʡ ٨). ە ی ەەڵیی ۆ ەە ییێ ڕێ ۆی ەʡ ڕێێ ەێ ە ێ ۆ یێ ەەییێ Șە ێ ی ەە ەی ەی یێ ەی ێەیەی یۆی یەی ۆ ەیەی ڕۆ ە ەڤێ ەێ ڕێ ۆ ەی ەێ یێ یی ۆԘ ەэەە یϘە ەییێ ە ە ڕێ ی ǎێی ڕ (Beazley, 1949, vol.3, p200).

ە ە ەیێ ۆ ەҘ ۆ ۆ ەییی یϘە ێی ەە ەԘەێ ی ەی ەیییەێ ییە یϘە یێ ەەڤە ەێ یۆ ڕҐȘە ەە ێ ییی ی ێە یێ ە یێ ەەڤە ەیە ێە ۆј یە ەی ەە ە ە ە (Howorth, 1880, vol.3, p354 ҡ ١٩٧٠ ٤٣٣) ەێ ە ەێ ەێ ە یێ ی ێڤە ێ ێە .

ەەێ ێ ەی (٦٩٠-٦٩٤/١٢٩١-١٢٩٥) ێڤی ( ی) ǎێ ێ ەێ Ϙە ێ ەی یێ ǁیێ ڕۆ ێ ەی ۆ ە 掐یی ەی ی Ϙە ەە ە ی ە ە ێە ώی ەێ یێ ϐەیە ەییی ǎێڕێ (٢٠٠٧ ٢٠٩) ێ ی ǎێ ییێ ە ە ە.

ی (ی ی) ێەێ ێیی ǎە ڤێ ەیەیێ Ǎ ە ەڤەییێ ە ەییە ەی ی ەەێ ێ ۆێ ڤۆیی ی ەێ ێڤە یە ی ێەیە یی ی ەەێ ێی ێ ە ەی ی (ѡ .ʡ ٨) ڕۆەڵ () یϘە ەی ی ەی ە ە ۆڕەԐێ ەەەییێ Șەʡ ەј ەڤیی یە ەەێ ێە ە (١٩٨٢ ٧١) ە ی ώی ی ڕ ەјێیی ی (٦٩٤/١٢٩٥) ڤە ( ١٩٨٣ ٢ ٢ ١٨٧) ەەێ ی (٦٩٤/١٢٩٥) ە یی ێ ێ ی ێ ۆێ ڤۆیی ێەێ ێیی ەیێ ەەییێ ەییە .

ەەێ ەە ە ەیەیی ێی یەێ Ǎ ەی ێ ەјێیی ەەە ڕێ ی ەیێ Ǎ ەڵێ ە (٦٩٠/١٢٩١) ڤە ی ی ǘییێ ێ ەێ Ǎ یی ەێ ی ەەڤ ە ڕەڤی ( .ʡ ٤ ٣٤٠).

ێێ ەەی ەە ێیǡ ەڤی یێ ێێ ەییێ ەیی ی یەێ یی ێ ۆ ەیەێ ییی ی ە ەە ێ ڕێ Ԙی ڤ ڤێێ ەیێ ییی ەیەی ە ە ە ڕێەێ ییێ ەیی ە ۆј ەی ەیییەێ ی ێەی ێ ۆێ ەی یە یێ ەیی ی ێ ە ە (Morgan, 1988, p65; Rayan, 1998, vol.8, no. 3, p414).

ێ ەەییێ ەی ێ ی ی یی ی ێ ۆ یی ەȐ ǘ ییە ە ەییی ێە ( ٢ ٢ ١٨٨ ɡ ٢٠١٠ ٣١٤) ڕ ەەڤ ۆ ۆј ێј ە ێ ەەییێ ڤ ە ەە ێی ە ە ێ ییە یییی ە ەڤەی ۆ ە ێ ۆ(یϡ ١٩٨٧ ٦٢-٦٣).

٤. ڕۆێ ێ ەی ڤ ەەییێ ێێ (٦٩٤-٧٣٦/١٢٩٥-١٣٣٥):

یێ ەەڵیی ێێ ەی یی (٦٩٤-٧٠٣/١٢٩٥-١٣٠٤) ۆیە ە ەјەڤە ەڤەڕێی ۆ یێ ە ڤێ ەییی ۆ ەیی ە ەј ەێ یە یێ Ϙەە ییێ ەییێ ەەێ ە ۆێ ە ە ە ۆ ە ەԘەی([11]) ییە ڤ یێ (یѡ ١٣٨٠ܡ ١ ٨٣) ە ە Ϙەڤیە ە ەیی یەی ەی ەیە ێڕێ ϝێە Ș ەѐێ یەʡ یە ە ۆێ ە ە ەیێ ی (ە) ێ ەەی ە ەی ی ە ەێ ی ە ەی (٦٩٦/١٢٩٦) ە ی ۆ ە ۆڕی ۆە ەێ ۆ ەە (ی ٢٠٠٨ ٢٠٢ ی ٢٠١٩ ١٥١) ێی ەیی یەی ە ی ییی Ϙە ( ٢٠٠٠ ٣ ١٥٤) ە ەێ ەێ ێەێ ێیی ǎێ ەڤی ێی Ϙە ێەی ю ەڕێ ώی ەی ێ ەە ە ەی ( یѡ ١٩٩٨ ١٤ ٣٨٩٤ ١٩٨٨ ٥ ٦١٨-٦١٩).

ە ێ ەەییێ ەێ ەڤ ǁ ێ ەی ییە Ϙەڤیێ ەј ۆ ە ی ۆ ە ەюەەی ەیە ە ەێ ە ەیی یێ Ϙە ەییی ە ێ ی ۆ ی ڤ ەە ێی ە (ی ٢٠١٣ ٣٣٦). ەێ ی ەڕێ ۆ ە ەی ەјەڤی یێ (٦٩٩/١٣٠٠) ە ۆڕ ([12]) ە ǁ ێ ەǡ ǁیێ ڕۆ ەјێێ ێڕێ ەیӘ ی یێ ۆڤە ە ی ە ێ ەەییێ ۆ ەە ێی ە یی ەە ێی ەەی ێ ە. ǁ ێ ە ەە ێ ڕێ ȁێ ەڤیی Șە (Atwood, 2004, p108).

ی یێ ی ی (٧٠٣-٧١٦/١٣٠٤-١٣١٦) ە ە ی ەەڵی یە ی ڤی ەەێ ی ǁەەیە ۆیەییێ ە ەʁێȘە ەەێ ێێ ەی ی ە ǁەڕ ە ە (٧٠٣/١٣٠٤) ەیێ ە ەە ڕێ (ی ١٩٩٧ ٢ ٣٧٣) ڤ ەەј یەیێ ەەێ (ҡ ١٩٧٠ ١٦٧).

ەە ەڤەێ ە ی ەیەییێ ۆە ە ەی ە ۆڕی ڤڕیە ە ۆێ ڕۆێ ەی ە ە ۆەی ە ۆ ەە ەیߡ ە ۆ ەیی ی ەјەڤ ە ە ە ێ ( یѡ ١٩٩٨ ١٤ ٣٩١٣) یێ ێ ەیەیی ی ەێ ەی (٧٠٥/١٣٠٦) ێێ ەە ە ەیی ی یێ ۆڤە ێەێ ێی ۆ ییی ەییǡ ەێ ەی ەϘەڤ ( .ʡ ٤ ٦٥).

ە ەی ەەی ی Θ ەیەییێ ەە ێی ە ەǡ ە ڕێ ەەѡ ێ ی ڕیێ ǘ ێ Ǎ ۆۆ ڕȘێی ەڤەیییە ەԘەی ە Șە (ҡ ١٩٧٠ ٤٣٨) ە ۆ ەڤێ ەەێ ێە ێ ۆ (٧٠٤/١٣٠٥) ێی ێی ی یی (Thomas Ugy of Siena) (Maligh) (Boyle, 1977, p563) یە ѐێ یی ێ ی ڕیȘە ۆ ە ێی ە ە Ϙە (ҡ ١٩٧٠ ٩٨ ١٩٩٧ ١٣٧) ە ەیێ ی ە ǁ یێ ێێ (Clement V) (٧٠٤-٧١٤/١٣٠٥-١٣١٤) Ϙە ڕۆ ێ ەە (ییێ ێ) ێ ی (ەێ ێێ) ێ ۆ ۆ ە ۆی ۆ یϘە ەە ێ ەیەیی ڤە ەјەیێ ە ە ( ١٩٩٩ ٢١٢ ٢٠٠٠ ٣٩) ەە ی یی ەەیی ە ەیەیی ی (Saykes, 1921, vol.2, p115).

(٧٠٦/١٣٠٧) ە ەی ێ ۆ ە ییە ێ ی ەیەێ ۆ ی ێϘەʡ ێ ەیێ ڤ ی Ϙە ǐەیی ی Ϙە ە ە ۆەی ەیӘ ۆ ۆ ی ە ەی ێ ەەییێ ەیییەێ (Boyle, 1977, p563 ԡ ٢٠٠٧ ٣١٣-٣١٤) ەј ێ ەە ێی ۆ یە ی ە. ی یێ ۆڤە ǁ (یێ ێێ) ێ ڕی ی ەڤەیی ۆ ە ەییەێ یەێ ی ڵییە ەێ ە ێڤ ەە ێەێ ەەێ ی (Howorth, 1880, vol.3, p603) یە ە ەڤەییی ώی ەە ەی ە ڤە ە ی ێە ە ە ە ی یی ە یʡ ەڤە ی ەیەی ێە ە ی ێ ڕی ە ڕۆڤǡ ۆ ە ەڤەیییە ەی - ەی ەێ ێ یی ێԘێԘ ۆ ەە ە ۆیی ی ۆ ەڕی.

ێ ە ییێ ǁ (یێ ێێ) (٧٠٤/١٣٠٥) ۆ ڕۆە ەەێ ی ڕێ یی یە ە (William Adam) ەʁێێ ύیە ەییە ێێ ύیە ی ȍ ی ύیە ەێ (٧١٣/١٣١٣) ڤڕیە ەǡ یڤ یە ە ی ڤڕیە ڕۆەʡ ەڤێ ێ ύیە ڤ ەە ێی ێێ ێ ەەییێ ە ەەێ ی ی ڕیʡ ی ۆ ۆ ەیەی ێێ ەەڤ ێ ێϘەڤی ی ύیە یەە ϐەڕیێ ە ύیە ەییǡ یێ ڤڕیە ەڤ ǁی ەڤ ەڕیە ۆ یەی ەە ۆ ۆ ەەڤ ێ Ǎ ۆ ڤڕ ەێ یۆ( .ʡ ٢٧٤-٢٧٥).

ی ی ڕێ ی ە ەی (٧١٧-٧٣٦/١٣١٧-١٣٣٥) ێ ی ەێ ی ەەڵییێ ەѐی ییێ ەیییێ ( ١٩٧٢ ٩ ٢٨٨ ١٩٨٨ ٥ ٦٢٠) ەەێ ی ەیەییێ ەە ێی ە ەی ەەڤ یێ ύ ییێ یە ەڤ ەڤییێ ە Ǎێ ەی یی (ѡ .ʡ ١٢١) (ە ) ǎەیێ ۆј ییی ڤە ی ە ەە Ϙەʡ ە ەی (٧٢٠/١٣٢٠) یییێ ەјەڤی ە ە ەیەی ۆ ێϘە (.ʡ ٤ ١٠٦) ە ڤە ە ی ێە ەیەیێ ۆە ییێ ێ ەڕی ϐ ەیە ەییێ (٧٢٠/١٣٢٠) ۆ ەیێ ە ڤە ێە ۆј ( ١٩٧٢ ٩ ٣١٢ ѡ ١٩٨٢ ٧٩) ڕێ ەە ѐ ەە یییێ ڤە ە ی ێە ڤە ( ١٩٧٢ ٩ ٣١٢ ѡ ١٩٩٣ ١ ٣٨١).

ەە ەیەیی ە ەی ە Ǎ ە ەیەیێ ەێ ێی ڤەەڕی ی ێ ێڤیێ یی (ی) ǎەیێ ێ ەێ Ϙە ǎەیە ەڤ ە یێ ۆ ەѐەێ ە ەیەی ϐی (١٩٨٩ ٤٩٥) ەэەە یێ ۆڤە ە ەی ەѐەێ ϐیʡ ەێ یێ ە ێە ێ ǁ یەیی ی یێ (John XXII) (٧١٦-١٣٣٥/١٣١٦-١٣٣٤) ۆ ی ێϘەʡ ەی (٧٢٢/١٣٢٢) ەێ ەە Ϙە ێ یϘە ە ەڤەیێ ێ ەڤ یی ە ώی ەی ێ Ϙە (Sinor, 1975, vol.3, 543; Howorth, 1880, vol.3, p603). ە ەڤی ێەی ێی ەڤەییی ەی - ەی ەەێ ەڤی ی ی ێ ەە ێی یە ەەە ۆ ە ەی.

ڕی ە ەییێ ە ەەێ ǁ (یێ ێێ) ییە ی ڕەەی ە ی ەییە ێەێ ەەێ ە ەی یێ ǁ (یێ ی یێ) ڤە ێە ێەێ ە (٧١٨/١٣١٨) ییە ەی ǎێڕێ ڵییە یێ ǁی ڤە ێە ە ەێ یی ەی ی ی (Franco di Perugia) ە ێە ەۆێ ە ەی ەیی ە ۆیێ ەە ێی ە ە ۆ (ی) ڕی ەیی ە ی ەیڤەێ ەێ ڕیێ ەی ە ە ڕی ەییێ یە ە ەیی ȍߡ ەێ (Howorth, 1880, vol.3, p603; Beazley, vol.3, p206) یە ە ەێ ی ە یە یێ ەۆێ ەییێ ە ێڤە ύە ڵیە ەێ یە (٧٢٢/١٣٢٢) ە ی ڤڕیە ەیێ ǁی ڕیەێ ێ ی ی Ϙەە ەۆێ ەیی ڵیە ی ǁ ە یە ەۆیەیی ەی ێە ەیی ۆ ێ ەیەی ۆیی ێێ ( .ʡ ٢٧٥) ەەێ ە ەیϡ ی ڤێ ە ە ەсە یییێ ی ە ێ ەی ەیە ۆј.

ە ەیی ییە ە ǎێڕێ ڵیە ڤییەی ȍ ڤی یێ ѐەی ییڤە ڕی ەێ ە ەەییێ([13]) ە ێڤە ی ە ێ ێ ە ە ە ییی ۆ Șەʡ ەی ە ە ڕ ە ڕێ ی یێ ڕۆڤ ێ . ڕێ ەیӘ ی ەی ە ێ ێ ڤی ێ ۆ ڕێڤە ەێ ی ڤە ڤییێ ی ۆ ێ ەیێ یی (٦٨٤/١٢٨٥) ەی ǎێی ێ ەەڵ ی ێە ێ ڕێەێ ە ۆ ڕێێ ۆیێ یە (٧٣٢/١٣٣٢) ڕێڤەە (Baldwin, 1968, vol.5, p508).

ڕێ یی ەەی (Jordan Catolani) یјیە (٧٢٨/١٣٢٨) یەێ ەیی ڵیە ێ ە ە ە ەیییێ ی ύە ە ەەێ ۆیی ە ەێ ڕ ەی ەە (Baldwin, 1968, vol.5, p507-508 ١٩٩٧ ١٩٥). یە ەەێ ەەیی ۆیی ەی ەیێ یی ەەیەی ێی ەە ێی ڤە ە ێ ە ەییێ ڕۆە یە ۆ ە ەەێ یی ( ١٩٩٧ ١٩٥ ی .ʡ ە:٥ ١٢٢) ەی ی ەە ەیی یە ە ەەێ ۆیی (ی .ʡ ە:٥ ١٢٢) ەڤەی ەڵەیە ە ەێ ەێ ەە ە ەڤیە ێ ڕ ێ ەێ ەڤەێ ەە یە یە ی ەی یێ.

یە ڕێ ەیӘ ەی ڵییە ێ ە ێە ǎە ەʘەڤێ ەییە ەێ یە ی ەیӘ ەڤە ەیی یە ە ێی ێ ەیی یی ەϐێ ۆ ە ەی ی ەјەڤ ی ی ڤە ەێ ەەی ی (Zacharias) ۆ ە ەەێ ۆیی یە (Baldwin, vol.5, p507-508). ەێ ڕێ ی ەјەڤێ ی ەەیی ۆ ەە ێی ە ێ ێ ەێ ەێ ۆی/ێ ییی ێ ەەیی ەی ێ ەە ێ ە (Beazley, 1949, vol.3, p213-214) ەێ ەێ ە ڕە (٧٤٨-٧٤٩/ ١٣٤٨-١٣٤٩) ە ە ەەێ ی ێ ێ ڕ ێ ی ە ڤ ی ( ١٩٩٧ ١٩٦).

ە ی ێ ە ڕەی ێ ی Ȑی (٧٣٦/١٣٣٥) ە ەەێ ڤە ە یێ ەڤڕǡ ە ǎێڕێ ەی ڵیە ەێ یییێ ی ە ەێ ەڤڕی ەڕ ڤە ە یێ ەڤڕ ە ەەڵێ ە ە ڕێ ی ە ǘ ێ ڕێ ەڤ Ȑ ەێ ێ ییی ڕ ڤ ی ەсەیی ییی ە ەێ ی (٧٦٤/١٣٦٣) ێە ڤە ۆ ǎێڕێ ەییە (Baldwin, 1968, vol.5, p510) ەڤی ێەی ە ڕێ ۆی ڤ ەە ێی ەەڤ ەێ ύی.

یی ێ ە ڕێ ەیӘ یە ەەێ ێ ێەیی ڕێێ ەییʡ ەڤەی یە ەەێ یێەڤە ە ۆ ڤ ەە یی ǁ یێ ی یێ ی ەی (٧٢٣/١٣٢٣) یەی ە ێ Ϙەʡ ی ەیەی ۆ ەێ ی ەی ێϘە ǘ ەیӘێ ی ەیȘە ەڤە ۆ ێیʡ ە ە ڕێ ەیӘی (٧٣٤/ ١٣٣٤) ەە ێی ێە ە ەێ ە ەی ەڤ ەە ە (٧٤٤/١٣٤٤) ەە یە ەەێ ە ڕێ ەیӘ ەە ێی (Baldwin, 1968, vol.5, p508-509).

یێ ڕێێ ѐییێ ڤە ەیی ڤە یێ ێە ʘ ѐی ڵ یʡ ەە ڕێ ەیی ە ѐێ ەی یە ѐێ یی یە ۆ ە ەی ڕۆە ۆ ێԘێԘ ەێ ییی ەʘێ (Atwood, 2004, p108) ە ѐێ ǎێڕێ یە یێ یی ەی ʘ ەە ەیە ڤە ەڵێ ە ەی ێە (٧٢٠/١٣٢٠) ێ ڕێێ ەە ѐێ یە ڕ ە ۆ ی ۆ ڤǘ ەیەی ە ەی ەȘەێ ( ١٩٧٢ ٣٨٩ ١٩٩٧ ١٩٣) ەј ѐ ەюەیی ەەێ ە یە ڕێێ ەە ڕ ە ۆ ی.

ێێ ڕێ ەیӘ ی ێەیەی ەەی ǎێڕێ ەە ەی ۆڵیە یە - یەێ ی ەەێ ی- ەј ە ǎێڕ Ϙەڤە ە ڕێێ ѐی ڤە ѐیی ڕۆە ی ی ڕۆڤ ەی ەە ە ێی ڕ ێەی ێ ییی ەەییێ ی ی ێʐەێ ێ ѐێ یی ە Șی ڤ ەە ێی ەڤەێ یی ەەێ ەی یە ێ ڤێی یە ( ١٩٧٢ ٣٨٩). ە یێ ەەێ ۆیڤە ەێ ییی ێە ڤە ۆێ ەیی Ԙی ە ە ی یی ەەێ ی ە ەییێ ێ ی (Howorth, 1880, vol.3, p278 ɺ ٢٠١٠ ٣٠٩).

ە ێێ ۆیی ە ە یییێ ǁی ەјێی ێ ە Ϙ ەێ ە یی ێیە ێ ە ە ێ ێیێ ڕێێ ۆ ە ە ەێ ە ύ ۆ ڕۆەڵʡ ی ە ییی ڕ یی ەјەیێ ەی ی ەڤیێ ێ ەییی ی ەێ ەییێ ڕۆە ەϐ ەێ ەڤیی یی ی ەە ە ۆ ە ێ ѐێ یی ە یێ ە ѐڤە ە ە ڤی ە ڕی ۆ Șی ە ەیە ێ ە ە ەیی ەێ ە ێ یێ ѐی ύە ەڤەێ ی ەە ە ە ەێ ە ە ۆییێ Șە ۆ ی ۆی ڕۆە (Baldwin, 1968, vol.5, p515).

ەێ ە ێ ەێ ێەیەی ی ەیی ەی ەјەڤیێ ڤ ەەیی ەیییەێ ی ۆ ۆی ییێ ە ەێ ی Ԙەێ ی ە ەی ەە ەی ەڤەە:

١- ە ەیە یێ ۆڤی یێ ە ڕێ ێ ەەییێ ڕ ǁی ێ یی ەیە ۆ ە ڤ ەەییێ ەی ۆ ەە ەەیی ەڤەی ە ڤی ە Șی ی ە ەیی ە ڤە ώی Ԙەێ ە ی.

٢- ەэەە ەەێ ێێ ەʁێێ ی ۆیی ۆ ەییی ڕȘێ ە ەی ە ێێ ەی ەی ۆ ەییی ی یی ە ە ەی ە ییێ ی ێ ە ەیەی یە ەی ی ەیە ێ ڕێ ە ەی ەی ۆ ەییەێ ی یەێ یێ ێ ە ەە ەێ ەیێ ۆ ەی ییی ڕȘێ (ѡ .ʡ ٩ ی .ʡ ٥١-٥٢). ەێ ەێ ێ یی ەیە.

٣- ەەێ ەیی ڤە ۆ ێەڤی ە ەј ێ ەەی ەی ەێ ۆ ە ەی ە ەەە ە ڕەی ڤە ە ۆ ێ ە یەەی Ϙ یەێ ی ۆ ە ەەێ ۆ ڕȘێی ڕǘێ ە ی یەێ ییێ ی ۆ ە ییێ ەیی ەڤەی یە ەەێ ەیێ ێ (Saunders, 1971, p152-153 ٢٠١٢ ١١٨ ٢٠١٤ ١ ١٦٤) ۆی ە یێ ۆ ە ە ەیی ێە ێ ەەڵی ڕەیەی ǁی ە ڕێەێ ێۆ Ȑەە ێ ۆ ڕێ ێی ێی ەی ی ی ە ڕێەەی ی (ɡ ٢٠٠١ ١٠٩). ە ەێ ێ ەی یەیەیی ەییێ ەی ύە ە Ϙەڤە ە ەەەیێ ی ەیێ ǁی ڕۆ ە یەیێ یۆۆی ە ۆڕە ێە ە ەیە ەەەی Șە ە ە یە ێȐ ەڤیی ێ Șە ώی (ی ١٣٨١ܡ 34 ١١٠).

٤- ە ێێەێ ڤە ǁیێ ڕۆ ێێ ەی ۆ ەјیەییێ (ی ١٩٦٧ ٣ ٥١٠-٥١١ ϡ ١٩٧١ ٢٥٤) ە ێ ەەییێ ێ ۆ ۆ ە ەیە ۆ ڕǘێ ە ۆ ە ییێ ەیی یە ە ەیی Șی ێ ڕێێ ( ٢٠٠٥ ٣ ٥٦٢) ڤێ ǁی ێ Ϙ ەییێ ەیییەێ ی ەی ێ ەیییەێ ڕ ە ڤێ ە ە ۆ ǁی ەی ǁیێ ی ەەیی ییی ەەییە ییی ی ەی ەەی ە ە ەǡ ەی ە ە ەێ ێ ەی ە ە ەێ ێ ێەە ەی ە ەییێ ۆ ەی ǘە ە ێ ێ ە ۆۆ ێ ۆ ەە ە ی ێەی یەێ ی ێ ە ی یی ڤێ ە ە ە ۆ ێ (ی ١٩٩٧ ٢ ١ ٢٠٤).

٥- ە ڕ ۆ ەیە ێڤی ۆەێ ی ە ە ۆ ەی ێ ەەʡ ەێ ە ی ەە ە ە ی ەیی ڕێێ ە ەڤییێ یێ ە ەێ ەڤەێ ێ ەەییێ ێ Ϙ.

٦ ڕەیی ە ەە ەەەێ یە ۆیەی ەێ ێ ەێ ییێ یێ ی ە ەە ەەڵێ ەە ێی ی ە ەێ ώیەیی ەێ ۆیەی Șە ی ێێ ەی ە ە ێ ۆ ێ ێ (Saunders, 1971, p182 ɡ ٢٠١٠ ٣٠٩ ٢٠١٢ ١٢٠).

٧- ە ەەە ێ ی یڤ ەەێ ۆی ȍی ەсەیی ڕێ ی Șە ǘ ڤ ەەییێ ەەڤ ێ ەʡ ی ەێ ەیی ȍ یڤ ەەێ ۆیی ەύ ەی ێҐییێ ەیییێ ڕۆە Șە ەە ەی ی ی ی ی ەј ە ەە ێیڤە ە ۆێ ێ ۆҘی ێێ ەەێ ەی ۆ ە ێ ێ ( ١٩٩٧ ١٩٨ ٢٠١٢ ١٢٠).

 

ە

ڕێ ەڤێ ڤەۆیێ ە ەیە ەڤ ەێ ێ:

١ ێەیەی ی ǁیێ ڕۆ ێ ە ڤ ۆی ەەیی ەیییەێ ەјەڤی ە Ԙەێ ی ۆ ڤە ە ەێ ی ەی ێ ۆ ی.

٢ ە ەێ Ԙەێ ێ یی ڤ ەەیی ەیی ڕێ ە ە ە ەیە ەی ی ە ێ ەێ ەە ێی Șەە ەیی ە ە ەیییێ ەەێ ەی یەی ڤەێە ە ەەێ ۆیی ەە ێ ەییەێ ەی ەی ێ ێی ەەێ ڤیڤە ڤەە ڕێ ەەییێ ەە.

٣ ی ێێ ێێ ەی Șە یەە ە ەە یەێ Șی ڕی Șە ە ێ ەەییێ ڕ ەە ی ێێ ەی Șەە ەیی ی ەڤییە یێ ەԘەیڤە ە ەە ێی ǘ ەییە ە ە ی یی ەە ەی ەیǘە ەە ی ڤ.

٤ ەە ڕی ۆی ێی ێ یێ ەێ ڤۆیی یێ ەە ێی ی ێ: یی ەیی ەەی ی ێەی ێ ەی ەڤە یە ەە ەی: ەۆѡ یی ڤߡ ییǡ ەۆۆۆیی ۆێ ی ە ەێ ێ ەەییێ ێ ییە ە ە ەێ یۆ ەѐێڕە ە ە ەە ە ڕێە ۆ ڤە ەۆێ ڕۆە ۆ ە ەڤǎی ە ڕۆە یە ەە ی ە ەییێ ڕۆە ی.

٥ ەەێ ەیی ی ڕۆە ە Ȑێڕ ێј ڕەەیј ێ ەјەیێ ەیǡ ەј یی ڕەۆ ەەەی ە ە یێ ێڤە.

٦ ە ی ە ەە ێ ەјەیێ ەی ی ەیێ ێ یی ییی ێȐە ە Șە ۆ ەюەەیێ ۆ یێ ەەییێ ی ی ۆ ەюەیێ یی ییییێ ە ی. ەێ

ێی: ەڤ ڤە ەیڤ (ی) ی ەی ییە ڕ ەј ە (ی ) ەʡ ڤێە ەە ێ ە ۆ ێ ە ێʡ ێەی ی Ϙە یەە ەڤیی ی Ϙە (یϡ ١٩٨٠ ٢٨).

ە ێێ ی ێێ ەی ۆ ە ڕۆە ی یی (٦١٦/ ١٢٢٠) ەјیەیی (ەی) ەێەێ ەە ەی ە ێ ǎێێ ەە ی ێ یڤ ێ ە (٦٢٨/١٢٣١) ی ی ێ (ەەی ی) ەی ۆۆ ە ییە ( ١٩٥٣ ١١٣-١١٩ ی ѡ ٢٠٠٧ ٢٤٧).

ەەڵێ ە ە ەێ ەەڵیی ǘ یێ یڤ ەی ϐۆێ (ێ) ەј ەەۆ ڕێڤە ەەێ ێ ە ەیە ێ ە ەیʡ ی Ԙ ۆێ ی یј یەی ەییێ ۆ ێ ە ( ٢٠٠٩ ٨٥).

ی Ǎ ێێ ۆیێ ەԘەی ەە Ԙەێ ی ەʁێ ەێ ەێ ۆی/ ێێ ییی ە ەڤ ەێ ە ەییʡ ەی Șی ێی Ǎیی یە ǘ یە ەە ۆ ڤ Ǎ ی ەԘەییǡ ە ۆێ ەیی (ەی یی) ەێ ێێ یە ەۆ ی ۆ ەێ ێ ێیە ێ ێەێێǡ ە ە ێی ڕێە ڕ ە ە ڤێ ە ە Ә ەی ڕێ ەیӘ ڕێ ی ە ێی ە ۆ ێ ێ јێ ۆ ڕێ ڕێ ۆ ە ێی ی ەی ی ەیی ە ەی ەێ ەԘ ۆ ە ەێەێ ێڤیی ڕ ەی ۆ ەȘјێ ەەیێ ە ەێ ە ڕێەێ ە ڕێە ەەۆ ە ەѡ ە یە ەڤ یە ە ەڤی یە ەێ ەی ێ ەیە ەی ەۆ ە یە ۆ ەەیێ ییێ ەیی ە ەەێ ۆیی ەڤەێ یێ یێ ە ە ڕێ ەەیێ ەێ ەێ ۆی/ ێێ ێ ییی ێ ۆیێ ەەیێ ڤ ەە ێی ە ەییێ ڕۆە یە ە ەǠ ە Ϙѡ ی ە یەێ ێј یј ڕییێ یی Ϙѡ ەێ ەیӘ ە یەێ ەʘێ Ϙѡ ەەێ ǁیێ ڕۆ ەڤی ە ڕێ ی ێ ە ڕێ Ϙ (ی ١٩٩٥ ١٦-١٨).

ەییێ ێ ەەیی ەە ێی ەە یی ۆ ەیە ەј ی ە ۆڕی ەیێ یە ەڤە ی ەە ێی ە ەюەەی ەەێ ی ەюەەی ی Ǎ یʡ ەی ڕێی ەی ѡ ǡ ѐ ڕێ ەیی ڤە ە ی ە ی ەۆێ ڤە ە ی (ی ١٣٨١ ԡ ە ٣٤ ١١١) ەییێ ەی ێ ەێ ە یی ێ ۆ ە ێ ەیە ە ێ یی ێ ێ ۆ ۆ ە ەی ۆێ ەیی Șییە یە ۆ ێێ (Morgan, 1988, 65).

ڕ : ڕەی ەی ەێ ߡ ۆێ یێ ییە ە ی ڕۆە یە ێێ ی یێ ەی ڤ ەە ێی ە (٦٨٠/١٢٨١) یڤ یە یێ ەێێ ەی ەیەییە ێ ە ەјەیێ ەی ە یڤ یی ە یێ ی ە ەۆێ ێ ەی ۆ ەڤ ǁی ێ ە ێە ەȎ (Budge, 1928, p17 ی ١٩٦٧ ٣ ٦٧٢ ǘ ٢٠١٥ ٣٢ ٢٠١٩ ٧٠).

ی: ەڤ ڕێێ ǁی ێە ( ٢٠١٩ ٧١) ەێ ەییێ ەێ ەсە ەی ۆیی ەە ۆەێ یǡ ەی ێە ەیێ یێ ǁیڤە ێە ەјێ ەȎ ǁییە ەێ ǁ ی ( ٢٠٢٣ ١١٢).

ییێ ێیێ: ڤێ ی ەە (јۆ) ە ۆیێ ۆ ڕ ەێ ە () ύیە ەە ێی ەەǠ ەە ەیەӡ ەێ ەێ ȍە ێڕێ ڤ ەە ێی ی ی یێ ەی یێ ە ێە ەȎ ە ی ۆ ەсەی ێ ەیییێ ەە ێی ڤە ێ (٦٨٠-٧١٧/١٢٨١-١٣١٧) ڤێ ییێ ێیێ ێ ێە ەی ( ١٨٩٦ ١٢٤-١٢٥ ە ١٣٦٥ ԡ ٦٠١ Tang, 2006, no 63, p12).

ی (ی): ەێ ەیڤێ یییە ەیڤ (Catholicos) ییە ڕ ەс ە ەیێ ەʡ ۆ یی یی ۆ ێ ەەی ییە ڤە یە ی (ی ٢٠١٢ ٦٩) (ەیی) Ә ۆێ ەییی یϘە ی ی ییی یە ەڤ ەیی ەیێ ەەیێ ی ǎێێ ە ی ە یە یڤ ە ێ ی ە


ی ە ە ێ (.ʡ ٢٨٩). ە ۆ ەەی ەیјێ یەیە.

ە ەڤێ ێ ە ێ ۆ یێ ێیێ ەۆیی (ۆӘی ی) ڕێ ەی ەیەی ێ ەێ یە ێە ەڤ ێ ەǡ ی ǁی ەیێ ۆ ێیە (٦٩٠/١٢٩١) ێ ەیە یە ییێ ێێ Ϙەʡ ەە ەیە ( ١٩١٣ ٢ ١٥ ڕی ١٩٦٧ ٣ ٦٧٧-٦٧٩ ی ١٩٨١ ٣٠٩-٣١٠).

ە ە ەԘە ەە ێە ۆ ە ە یە (یѡ ١٣٨٠ܡ ١ ٨٣).

ەەێ ۆ ǁیێ ڕۆ ێ ە ێیʡ ێ ێێ (٦٩٩/١٣٠٠) ەۆیی ەەی ەیی ڤێ (یӘ ی) یێ ەی (٧٠١/١٣٠٢) ی ە ی ەی ۆ ی ەۆیی ەەی ەیی ڤێ (Әی ی) ەэەە ڕێ ەڤێ ە یێ ǁی ی ێ یە ۆ ێە ڕەە ەێ ۆ ێ ەڤەییێ ەە یێ ەێ ە ەʡ ەی ە ەی یێ ڤە Ǎ ۆ (ѡ .ʡ ٦٥-٦٨ ԡ ٢٠٠٧ ٢٨٧-٢٩٠).

ەەی: ەیڤەە یییە ڕ () ی ی ڕێڤەەی ەʡ ەڤ ەیڤ ۆ ێ ەڤە ێە ڕێڤە ڤێی یێ ەی ی ەی ێە ۆ ە یی Ϙە ڕێڤەێ ( ޡ ٢٠٠٥ ١ ٨٦).


ێە


ێ ێەێ ڕەە ێ ەەی:

ޡ ە ( ٨٩٦/١٤٩١) ߡ ی ی ϡ (: ٢٠٠٥) ١.

ǘ ی ( ٧٣٠/١٣٣٠) ی ی ی ǘ : ی ј (: ٢٠٠٨).

(440/ 1048) ɡ (: .).

ی ی ی ی - یە ە ی : (: ١٩٦٨).

ی ی ی ( ٦٨١/١٢٨٣) ی (یی) ی: ی : ی ی ј (: ٢٠١٥) ٣.

ѡ ی ( ٨٥٢/١٤٤٨) ی ɡ (ی: ١٩٩٣).

ی ی ی ( ٨٠٨/١٤٠٦) ی ϝ ی Øѡ ی: ی ɡ ݘ (ی: ١٩٨٨).

یѡ ( ٩٤٢/١٥٣٥) ی: ی ی ی (: ١٩٨٠).

Ș ە ی ( ٧٣٦/١٣٣٥) ѡ ی: ی ѡ (: ١٩٧٢) ٧.

ی ی ( ١٢) ی: ی یǡ یی (ی: ٢٠١٢).

ی یە: ޡ ٤(ی: ٢٠٠٧).

ی ی ( ٧٣٢/ ١٣٣١) ѡ ی: ی (: .).

ی ی ( ٧٢٣/ ١٣٢٣) ɡ ی: ݡ ی (: ٢٠٠٤).

( ٨٢١/١٤١٨) ی ە یە: ی ی ی (ی: ١٩٨٧).

ѡ ( 774/ 1373) ی یɡ ی: ی ی (: ١٩٩٨).

( / ی) ј ی ی (.: ١٨٩٦).

ی ی ( ٨٤٥/١٤٤١) ߡ ی: ە ی (: ١٩٩٧).

ی ی (: ٦٩٠/١٢٩١) ɡ : ی Ҙѡ ی (: ٢٠٠٨).

( ٦٣٩/١٢٤١) ی ی ی: (: ١٩٥٣).

ی ی ( ٧٣٣/١٣٣٣) ی ȡ ی: ی ی ɡ یɡ (ی: ٢٠٠٤).

ی (ی یی - یΠ ǘ) : یϡ ی ی (: ١٩٦٠).

ی (ی ی ی ی ) : یϡ ی (ی: ١٩٨٣).

ی ی ە یی ( ٧١٨/١٣١٨) ی (ی ) : یϡ (: ٢٠٠٠).

ێەێ ەی ێ ەەی:

ە:

ϡ ی .. ی : ی ی (: ١٩٧١).

ӡ ی ی ی ی ییɡ : ȡ (栠 : ٢٠٠٠).

ӡ ی ی ی ی ی ی ی (٢٠٥-١٣٤٣/٨٢٠-١٩٢٥) : ی (: ١٩٨٩).

ی ی ی ی (ی: ١٩٩٣).

ѡ ی ە ی ی یی ݘ (: .).

ی ی ی ٢ : ی ی ی (: ٢٠٠٥) ٣ : ی (: ٢٠٠٥).

ی ی јی یی ییɡ ی: ی ј ǘی (ی: ٢٠١٣).

ݡ ی ی ی ی ی ی ی ی ی ییɡ ٢ (ی: ٢٠٠٨) ٢.

ݡ ی ی ی ی ی ی ی ی یɡ ی (ی: ٢٠٠٨) ٢.

ی ͡ ی ی ј یѡ (: ١٩٩٥).

ߡ ی ییی (: ١٩٦٨).

ی یڤ ی ییɡ : ی ҡ (ی: ١٩٦٧).

ǘ ی ی ی ی ییɡ (: ٢٠١٥).

ɡ ϡ ی ی ی ޡ ی (ی: ٢٠٠١).

ѡ ϡ : یی (: ١٩٨٢).

یϡ یΡ ی (ی: ١٩٨٠).

یϡ ϡ ییی - ǘ ј (: ١٩٨٧).

ی ( ٧ ٨/١٣ ١٤) ޡ ٢(: ٢٠١٩).

ԡ ی ی ییی (ی: ٢٠٠٧).

ی ϡ ی ی (: .).

ی ی ڡ (: ٢٠٠٠).

ی ی ҡ ی (ی: ١٩٨١).

یϡ ǡ ی (: .).

ʡ ی یی ی ʡ ǁ (: ٢٠٢٣).

ی ݡ ی ݘ (: ١٩٩٩).

ی ی ی (: ١٩٨١).

ҡ ͡ ی یی ی یɡ (: ١٩٧٠).

ϡ ی ی ی ی ی یɡ : ی ی (ی: ١٩٧٢).

ی ی ی ی ی (: ١٩١٣) ٢.

ɡ ی ی ʘ ی ѡ (Әی: ٢٠١٠).

ی ϡ ی ی ی ی ی (.: ١٩٩٧).

یݡ ی : ǡ ј (:٢٠١٠).

ێ ە Ϙ:

ی ی یی (٦٠٣-٧٣٦/١٢٠٦-١٣٣٥) Ϙ ی (: ٢٠١٩).

ی Ә ی ی (٦٥٣-١٢٧٧/١٢٥٥-١٨٥٨) Ϙ ی ی ( : ٢٠١٢).

ϡ ییی ییɡ یѡ ی (: ٢٠٠٩).

ۆڤ:

ѡ ǘ ی یی یɡ ٤١ (: ٢٠٠٢).

ѡ ی (٦٥١-٧٢٢/١٢٥٣-١٣٢٢) ϡ ٢٠١٤.

ێ ێە ێ ی:

ی یەی ی یی ە ی ی یی ە ٥ (.: .).

یѡ ی ی ی یی ی ی ی ѡ ǁ ە ی (: ١٣٨٠).

ە ە ی : ی ی ј ی ی ǁ. ١٣٦٥.

ی ϡ یی ی ی ǘ ی ی ی 34 1381.

ێە ێ ییی:

Atwood, Christopher P., Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire, Facts on File, Inc, Indian University (Bloomington: 2004).

Baldwin,W. Marshal, Missions to the East in Thirteenth and Fourteens Centuries, in K. Setton (ed) A History of the Crusades, vol 5, The Impact of the Crusades on the Near East, (Wiscinson: 1968).

Beazley, Raymond, The Dawn of Modern Geography,3vols, (New York: 1949).

Boyle, John Andrew, The Mongol World Empire (1266-1370), Variorum Reprints (London: 1977).

Budge E.A Wallis, KT, The Monks of Kublai Khan Emperor of China, (London: 1928).

Ciociltan, Virgil, The mongols and the Black Sea Trade in the Thirteenth and Fourteenth Centuries, Translated by Samuel Willcocks, Published by Brill (Boston: 2012).

Dhosson, C, History des Mongols, (Amistrdam: 1834).

Howorth,Henry, History of the Mongols from the 9th to the 19th century, Longmans Green co, (London: 1880).

Morgan, David, Medieval Persia 1040-1797, Longman Group (New York: 1988).

Rayan, James D. , Wives of Mongol Khans: Tatar Queens and Missionary Expectations in Asia, Journal of the Royal Asiatic Society, Third Series, vol. 8, No. 3, (Cambridge: 1998).

Richard, Jean, The Mongols and the Franks, Journal of Asian History (1969).

Saunders J. J, The history of the Mongol Conquests, (London: 1971).

Saykes, Sir Percy, A history of Persia, Third edition, (London: 1921).

Setton, Kenneth and Harry W. Hazard, A History of the Crusades- The fourteenth and fifteenth centuries, University of Wiscnsin press, 1969, v3.

Sinor, Denis, The Mongols and Western Europe, In Kenneth M. Setton, General Editor, A History of the Crusades III, (Madison Wisconsin: 1975).

Tang, Li, Mongol Responses to Christianity in China : A Yuan Dynasty Phenomenon Asia Research Institute, National University of Singapore Mayr-Melnhof Institute fr den christlichen Osten Internationales Forschungszentrum Salzburg, Austria, No. 63, April 2006.



/ :12 :1 134- 155 - 2024.

ی ј ی یی (٦٥٦-٧٣٦/١٢٥٨-١٣٣٥)

:

ی Әی یی ی ј ی ی / ی ی ی Ԙ ی ݘɡ ی ݘی یی ј یی ی یی یɡ ی ی یی ɡ ی ǡ ی ی ݘ ی یی ی ی ǘ ی یی/ ی ǘ ی ی ە ییی ی یی ییɡ ی یӘی یی ی ی ی یی ی ی یی ی یی ͘ ی.

ی : ی ی ی ј یѿ ی Ә ј یѿ ی ی ی یی ی.

: یɡ ییɡ یѡ ǡ ییی.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

/ :12 :1 134- 155 - 2024.

 

 

The role of European missions in the Christianization movement in the Ilkhanate state

(656-736/1258-1335)

Falah Kh. Mirzo , Farsat M. Ismael

Department of History, College of Humanities, University of Zakho, Kurdistan Region_ Iraq

Abstract:

After the military failures of the Europeans in their Crusades against the Muslims, the Christianization movement resurfaced in the early 7th century AH/13th century AD. This resurgence took the form of a theory or idea advocated by some European thinkers.

This new approach was driven by the need for a different method in the struggle against the Muslims, namely a "peaceful crusade." This was not intended to replace the armed Crusades but to complement them. The Europeans began implementing this idea after the establishment of the Ilkhanate state by Hulagu Khan. This period, spanning the 7th and 8th centuries AH/13th and 14th centuries AD, saw the Ilkhanate rulers, including Hulagu Khan, demonstrate sympathy towards Christians. Taking advantage of this sympathy, the Pope and European kings embarked on missionary activity within the Ilkhanate state. They sent dozens of Franciscan and Dominican missions to achieve their goals, establishing one archdiocese, several bishoprics, and Christian schools. Through these institutions, the Papacy and European monarchs attempted to spread the Catholic doctrine within the Ilkhanate for eighty years of Mongol rule.

The research attempts to answer a set of key questions: On what religion or sect did the process of Christianization take place? What was the position of the Mongol Ilkhans and the general population of the state on the Christianization movement? Did Christianization achieve its objectives?

The research relies on a detailed analysis of Arabic, English, and Persian sources and references.

Keywords: Ilkhanate, Christianity, Christianization, Europe, the Crusades.<